Yılmaz, aile yapısının güçlendirilmesine yönelik yeni politikaların sürdürüldüğünü belirterek, doğum yardımları, çalışma hayatı düzenlemeleri ve çocuk bakım hizmetleri konusunda atılan adımları paylaştı.
Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’nde gerçekleştirilen Nüfus Politikaları Kurulu’nun 4’üncü toplantısı, Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz başkanlığında yapıldı. Toplantıda, nüfus politikalarındaki güncel gelişmeler değerlendirilirken, gelecek dönemde uygulanacak tedbirler ele alındı. Toplantının ana gündem başlıklarından biri ise “Nüfus Politikaları Bağlamında Erişilebilir Çocuk Bakım Hizmetleri ve İş-Aile Yaşam Dengesi” oldu.
Doğurganlık Hızı 1,42’ye Geriledi
Toplantının açılışında konuşan Cevdet Yılmaz, küresel ölçekte doğurganlık oranlarının düştüğüne dikkat çekerek Türkiye’deki son verileri paylaştı.
Yılmaz, Türkiye İstatistik Kurumu verilerine göre 2025 yılı sonunda ülke nüfusunun 86 milyon 92 bine ulaştığını ve yıllık nüfus artış hızının binde 5 seviyesinde gerçekleştiğini söyledi.
Türkiye’nin toplam doğurganlık hızının 2025 yılında 1,42 çocuğa gerilediğini belirten Yılmaz, bunun Cumhuriyet tarihinin kayda geçen en düşük seviyesi olduğunu ifade etti.
Yılmaz, “Doğurganlık hızı 1,50’nin altında kalan il sayısı 2017’de 4 iken 2025’te 59’a çıktı” dedi.
Üç çocuk ve üzerinde doğurganlığa sahip tek ilin Şanlıurfa olduğunu belirten Yılmaz, 76 ilde doğurganlık hızının 2,1 seviyesinin altında kaldığını söyledi.
Mevcut düşüş eğiliminin devam etmesi halinde çocuk nüfus oranının yüzde 24,8’den 2100 yılında yüzde 9,9’a kadar gerileyebileceği öngörüsünü paylaşan Yılmaz, ortanca yaşın 34,9’a yükseldiğini, yaşlı nüfus oranının yüzde 10 ve üzerinde olduğu il sayısının ise 62’ye ulaştığını kaydetti.
Analık İzni 24 Haftaya Çıkarıldı
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın 2026-2035 dönemini Aile ve Nüfus On Yılı ilan ettiğini hatırlatan Cevdet Yılmaz, Nüfus Eylem Planı kapsamında kısa sürede 13 faaliyetin uygulamaya konulduğunu söyledi.
Yılmaz, yapılan düzenlemeleri şöyle sıraladı:
Analık izni doğum öncesi 8 hafta, doğum sonrası 16 hafta olmak üzere toplam 24 haftaya çıkarıldı.
Çoğul gebeliklerde analık izni 26 haftaya yükseltildi.
Babaların mazeret izni tüm sektörlerde 10 güne çıkarıldı.
Ebeveynlerin çalışma hayatından kopmadan çocuk bakım sorumluluklarını yerine getirebilmesi için kısmi süreli çalışma uygulaması hayata geçirildi.
Doğum veya evlat edinme sonrası anne ve babalara, çocuk ilköğretime başlayana kadar haftalık 20 saat yarım zamanlı çalışma imkanı getirildi.
Yeni ve uzaktan çalışma modellerinin yaygınlaştırılması için çalışmalar başlatıldı.
Doğum Yardımı 5 Bin Liraya Yükseltildi
Cevdet Yılmaz, ailelere yönelik ekonomik desteklerde de yeni düzenlemeler yapıldığını açıkladı.
Tek seferlik doğum yardımı ödeme tutarının 5 bin liraya yükseltildiğini belirten Yılmaz, ikinci çocuk için çocuk 5 yaşına gelene kadar aylık bin 500 lira, üçüncü ve sonraki çocuklar için ise aylık 5 bin lira düzenli ödeme uygulamasının başlatıldığını söyledi.
Aile ve Gençlik Fonu kapsamında da desteklerin sürdüğünü ifade eden Yılmaz, 2026 yılı itibarıyla 81 ilde;
18-25 yaş arasındaki gençlere 250 bin lira,
26-29 yaş arasındaki gençlere 200 bin lira faizsiz kredi desteği sunulduğunu belirtti.
Yılmaz, bugüne kadar yaklaşık 250 bin gence evlilik öncesi eğitim verildiğini, 186 bine yakın gence kredi ödemesi yapıldığını ve desteklerden yararlanan 16 bin 874 çiftin 17 bin 144 çocuğunun dünyaya geldiğini açıkladı.
Gençlere Ve Çocuklu Ailelere Konut Kontenjanı
Yılmaz, 500 bin konutluk proje kapsamında gençlere ve çocuklu ailelere yönelik kontenjan ayrıldığını belirtti.
Buna göre 18-30 yaş arasındaki gençlere yüzde 20, üç ve daha fazla çocuk sahibi ailelere yüzde 10 kontenjan ayrıldı.
Ayrıca özel öğretim kurumlarının eğitim ücretlerindeki yıllık artışa üst sınır getirilerek ailelerin eğitim yükünün azaltılmasının hedeflendiğini ifade etti.
Ailenin Ve Neslin Devamına Yönelik Çalışmalar Artırılıyor
Aile Eğitim Programı kapsamında 2026 yılında 1 milyon 205 bin vatandaşa ulaşıldığını açıklayan Yılmaz, evlenecek gençlere verilen desteklerin eğitim ve danışmanlık hizmetlerinden yararlanma şartına bağlandığını söyledi.
Yılmaz, eğitim programlarında ailenin ve neslin devamının önemine ilişkin içeriklerin güçlendirildiğini belirtti.
Sağlık alanında normal doğumu teşvik eden bir seferberlik başlatıldığını ifade eden Yılmaz, çocuk sahibi olmayı kolaylaştırmaya yönelik çalışmaların devam ettiğini kaydetti.
Kadınların İş Gücüne Katılım Hedefi Yüzde 40,1
Cevdet Yılmaz, çocuk bakım hizmetlerinin yaygınlaştırılması için yeni düzenlemeler yapıldığını da açıkladı.
Kamuda kreşlerin Tasarruf Tedbirleri Genelgesi kapsamı dışında bırakıldığını belirten Yılmaz, kamu kurumlarında çocuk bakımevi açılması için gerekli asgari çocuk sayısının 50’den 30’a indirildiğini söyledi.
150 bağımsız bölümün üzerindeki konut projelerinde 0-66 aylık çocuklar için gündüz bakımevi alanı ayrılmasının zorunlu hale getirildiğini ifade eden Yılmaz, kadınların aile ve çalışma hayatı arasında tercih yapmak zorunda kalmadığı bir yapıyı güçlendirmeyi hedeflediklerini belirtti.
2025-2028 Ulusal İstihdam Stratejisi kapsamında kadınların iş gücüne katılım oranlarının artırılmasının temel hedeflerden biri olduğunu söyleyen Yılmaz, 2028 yılında kadınların iş gücüne katılım oranını yüzde 40,1’e yükseltmeyi hedeflediklerini açıkladı.
Çocukların Dijital Güvenliği İçin Yeni Düzenlemeler
Yılmaz, çocukların dijital dünyadaki güvenliğine yönelik çalışmaların da sürdüğünü belirtti.
15 yaşını doldurmamış çocukların sosyal ağ sağlayıcılarına erişiminde yaş doğrulamasının zorunlu hale getirildiğini söyleyen Yılmaz, oyun platformlarına yönelik yaş derecelendirmesi ve ebeveyn onay mekanizmalarının mevzuata dahil edildiğini ifade etti.
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı bünyesinde Aile Enstitüsü kurulduğunu belirten Yılmaz, TÜİK koordinasyonunda aile ve nüfus politikalarına yönelik veri temelli çalışmalar yürütüldüğünü kaydetti.
Uluslararası Aile Ve Nüfus Konferansı Düzenlenecek
Türkiye’nin aile ve nüfus politikalarını uluslararası alana taşıdığını ifade eden Cevdet Yılmaz, Türk Devletleri Teşkilatı ve Ekonomik İşbirliği Teşkilatı bünyesinde aile politikalarının gündeme alındığını söyledi.
Yılmaz, İslam İşbirliği Teşkilatı nezdinde Aile ve Nüfus On Yılı ilan edilmesine ilişkin önerinin uzmanlar düzeyinde kabul edildiğini belirtti.
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ev sahipliğinde 26-27 Ekim tarihlerinde İstanbul’da Uluslararası Aile ve Nüfus Konferansı düzenleneceğini açıklayan Yılmaz, bu çalışma ile elde edilen birikimin uluslararası akademik zemine taşınacağını ifade etti.
