Serbest piyasada döviz kurları: Dolar, Euro ve Sterlin yükselişte
Serbest piyasada döviz kurları: Dolar, Euro ve Sterlin yükselişte
İçeriği Görüntüle

DİSK- AR Temmuz ayı raporuna göre, yüksek enflasyon ile gelir ve damga vergilerinden kaynaklanan kesintiler, milyonlarca işçinin ücretlerinde ciddi kayıplara yol açtı. Araştırmada, 2026 yılının ilk yedi ayında kayıtlı işçilerin maruz kaldığı toplam gelir kaybının yaklaşık 1,5 trilyon TL'ye ulaştığı belirtildi.

DİSK, Yaklaşık 17 milyon SGK'lı işçiyi kapsayan çalışmada, ücretlerin işçinin eline geçmeden vergi ve prim kesintileriyle azaldığı, kalan gelirin ise yüksek enflasyon karşısında hızla eridiğini belirledi.

ENFLASYONUN İŞÇİLERE MALİYETİ 798,6 MİLYAR TL

DİSK-AR'ın hesaplamalarına göre, Ocak-Temmuz 2026 döneminde sigortalı işçilerin yalnızca enflasyon nedeniyle yaşadığı toplam parasal kayıp 798 milyar 567 milyon TL oldu.

Gelir vergisi ve damga vergisi nedeniyle oluşan kayıp ise 688 milyar 260 milyon TL olarak hesaplandı. Böylece enflasyon ile vergi yükünün kayıtlı işçilere toplam maliyeti 1 trilyon 486 milyar 827 milyon TL'ye ulaştı.

Raporda bu hesaplamalara sosyal güvenlik primleri, işsizlik sigortası kesintileri ile KDV ve ÖTV gibi dolaylı vergilerin dahil edilmediği özellikle belirtildi. Bu kalemlerin eklenmesi halinde işçilerin gerçek kaybının daha da yüksek seviyelere çıkacağı detayı da yer aldı.

Disk Isci Yuzde Kirk (3)

BİR YILDA YÜZDE 51'İN ÜZERİNDE ARTIŞ

DİSK-AR verilerine göre 2025 yılının ilk yedi ayında işçilerin toplam kaybı 982,5 milyar TL seviyesindeydi. 2026'nın aynı döneminde ise bu rakam 1,49 trilyon TL'ye yükselerek yüzde 51,3 oranında artış gösterrmiş oldu.

Raporda;

-Enflasyondan kaynaklanan kaybın yüzde 54,4,

-Gelir ve damga vergilerinden kaynaklanan kaybın ise yüzde 47,9 arttığı belirtildi.

ORTALAMA İŞÇİ BİR AYDA 17 BİN TL'NİN ÜZERİNDE KAYIP YAŞADI

Araştırmada SGK verileri esas alınarak ortalama aylık brüt işçi ücreti 65 bin 850 TL olarak kabul edildi.

Bu ücret düzeyinde çalışan bir işçi için Temmuz ayında;

-Gelir ve damga vergisi kaynaklı kayıp 6 bin 906 TL,

-Enflasyon kaynaklı kayıp ise 10 bin 236 TL olarak hesaplandı.

Böylece sosyal güvenlik ve işsizlik sigortası primleri hariç tutulduğunda ortalama bir işçinin aylık toplam gelir kaybı 17 bin 141 TL oldu.

Prim kesintilerinin de eklenmesiyle birlikte brüt ücretin 16 bin 783 TL'lik bölümü vergi ve çeşitli kesintilere giderken, yüksek enflasyon nedeniyle ücretin satın alma gücü 38 bin 831 TL'ye kadar geriledi.

Rapora göre ortalama bir işçinin brüt ücretinin yaklaşık yüzde 41'i vergi, kesinti ve enflasyon nedeniyle erimiş durumda.

"İŞÇİLER AYIN 13 GÜNÜNÜ VERGİ VE ENFLASYON İÇİN ÇALIŞTI"

DİSK-AR, ortaya çıkan tabloyu dikkat çekici bir hesaplamayla değerlendirdi.

Raporda, Temmuz ayında işçilerin 31 günlük çalışma süresinin en az 13 gününü vergi, kesinti ve enflasyon nedeniyle kaybettiği ifade edildi. Bu değerlendirme, ücretlerde yaşanan reel kaybın boyutunu ortaya koyan önemli göstergelerden biri olarak öne çıktı.

ASGARİ ÜCRETTE 7 AYDA 5 BİN 576 TL'LİK ALIM GÜCÜ KAYBI

Raporda asgari ücretlilerin yaşadığı kayıplara da ayrı bir bölüm ayrıldı.

2026 yılında uygulanan 33 bin 30 TL brüt asgari ücretten, SGK ve işsizlik sigortası primi kesildikten sonra işçinin eline 28 bin 76 TL net ücret geçtiği belirtildi.

Ancak DİSK-AR'ın esas aldığı birikimli enflasyon hesaplamasına göre Temmuz ayı itibarıyla bu ücretin 5 bin 576 TL'lik bölümü enflasyon nedeniyle eridi.

Böylece net asgari ücretlinin fiili satın alma gücü 22 bin 500 TL'ye kadar düştü.

Prim kesintileri ile enflasyon birlikte değerlendirildiğinde ise brüt asgari ücrette oluşan toplam kayıp 10 bin 530 TL'ye, kayıp oranı ise yüzde 31,9'a ulaştı.

Disk Isci Yuzde Kirk (2)ARA ZAM YAPILMAMASI KAYIPLARI BÜYÜTTÜ

Raporda, Temmuz ayında asgari ücrete ara zam yapılmamasının yalnızca asgari ücretle çalışanları değil, diğer ücret gruplarında çalışan milyonlarca işçiyi de olumsuz etkilediği belirtildi.

Ara zam uygulanmaması nedeniyle yüksek enflasyon karşısında ücretlerin satın alma gücünün hızla gerilediği, ücretlilerin reel gelir kayıplarının büyümeye devam ettiği ifade edildi.

DİSK-AR: "ÜCRETTE VE VERGİDE ADALET YAKICI BİR TALEP"

Raporun değerlendirme bölümünde yüksek enflasyon ile mevcut vergi sisteminin emek gelirlerini ciddi biçimde aşındırdığı vurgulandı.

DİSK-AR, ücretlerin uzun süredir enflasyon karşısında korunamadığını belirterek, fiyatların sürekli yükseldiği ancak ücretlerin sabit kaldığı bir ortamda çalışanların satın alma gücünün giderek düştüğünü ifade etti.

Raporda ayrıca uygulanan ekonomi politikalarının enflasyonun yükünü büyük ölçüde ücretlilerin üzerine bıraktığı, adaletsiz vergi ve kesinti sisteminin gelir dağılımını daha da bozduğu ve yoksulluğu artırdığı değerlendirmesine yer verildi.

Araştırmanın sonunda ise hem ücret politikalarında hem de vergi sisteminde adalet sağlanmasının, çalışanlar açısından giderek daha acil ve somut bir ihtiyaç haline geldiği vurgulandı.

Kaynak: Rafia Sinem Yıldız