Türkiye'de işsizlik 2026'nın ikinci çeyreğinde geriledi. İşsiz sayısı 2 milyon 799 bine düşerken istihdam edilenlerin sayısı 32 milyon 479 bine yükseldi. Ancak DİSK-AR'ın paylaştığı geçim verileri, özellikle asgari ücretle çalışanların alım gücündeki baskının sürdüğüne işaret etti.
İŞSİZ SAYISI 2 MİLYON 799 BİNE DÜŞTÜ
Nisan-haziran döneminde işsizlik oranı bir önceki çeyreğe göre 0,3 puan azalarak yüzde 7,9 oldu. 15 yaş ve üzerindeki işsiz sayısı ise 84 bin kişi azalarak 2 milyon 799 bine geriledi. İşsizlik oranı erkeklerde yüzde 6,7, kadınlarda yüzde 10,3 olarak hesaplandı.
İş gücü piyasasındaki tablo yalnızca işsizlik oranıyla sınırlı değil. İstihdam edilenlerin sayısı ve çalışma sürelerinin yanı sıra çalışanların elde ettikleri ücretlerin temel ihtiyaçları karşılayıp karşılamadığı da dikkat çeken başlıklar arasında yer alıyor.
İSTİHDAM 32 MİLYON 479 BİNE YÜKSELDİ
İkinci çeyrekte istihdam edilenlerin sayısı bir önceki çeyreğe göre 155 bin kişi artarak 32 milyon 479 bine çıktı. İstihdam oranı da 0,1 puanlık artışla yüzde 48,5 olarak gerçekleşti. İstihdam oranı erkeklerde yüzde 65,8, kadınlarda ise yüzde 31,6 oldu.
İşgücü 71 bin kişi artarak 35 milyon 278 bine ulaşırken, işgücüne katılma oranı 0,1 puan azalarak yüzde 52,7'ye geriledi. Bu oran erkeklerde yüzde 70,6, kadınlarda yüzde 35,3 olarak kaydedildi.
GENÇ İŞSİZLİĞİ YÜZDE 13,9'A GERİLEDİ
15-24 yaş grubundaki genç nüfusta işsizlik oranı bir önceki çeyreğe göre 1 puan azalarak yüzde 13,9 oldu.
Genç erkeklerde işsizlik oranı yüzde 11 olarak hesaplanırken genç kadınlarda yüzde 19,3'e ulaştı. Böylece genç kadınlardaki işsizlik oranı erkeklerin 8,3 puan üzerinde gerçekleşti.
HER 10 ÇALIŞANDAN YAKLAŞIK 6'SI HİZMET SEKTÖRÜNDE
İstihdamdaki artışta hizmet sektörü öne çıktı. Mevsim etkisinden arındırılmış verilere göre ikinci çeyrekte istihdam tarımda 10 bin, inşaatta 25 bin ve hizmet sektöründe 240 bin kişi arttı. Sanayide ise 121 bin kişilik azalma yaşandı.
Toplam istihdamın yüzde 59,8'i hizmet sektöründe yer aldı. Sanayinin payı yüzde 19,7, tarımın yüzde 13,7, inşaatın ise yüzde 6,8 olarak kayıtlara geçti. İstihdam edilen ve referans döneminde işbaşında olanların haftalık ortalama fiili çalışma süresi de 0,1 saat artarak 42,3 saate yükseldi.
ASGARİ ÜCRET AÇLIK SINIRININ ALTINDA KALDI
TÜİK'in verileri işsizlikte gerilemeye ve istihdamda artışa işaret ederken, DİSK-AR'ın 2026 İşçi Sınıfının Geçim Krizi Raporu ücretlerin satın alma gücünü gündeme taşıdı.
DİSK-AR'ın BİSAM verilerinden yararlanarak yaptığı hesaplamaya göre Mayıs 2026'da dört kişilik bir ailenin sağlıklı beslenebilmesi için gereken aylık gıda harcaması, yani açlık sınırı, 34 bin 808 TL oldu. Net asgari ücret ise 28 bin 75,50 TL seviyesinde bulunuyor.
Bu iki tutar arasındaki fark 6 bin 732 TL'yi bulurken, net asgari ücret açlık sınırının yüzde 80,7'sini karşılayabildi. Aynı dönemde yoksulluk sınırı 114 bin 348 TL olarak hesaplandı. Net asgari ücretin yoksulluk sınırını karşılama oranı ise yüzde 24,6'da kaldı.
ASGARİ ÜCRETİN MİLLİ GELİRDEKİ PAYI GERİLEDİ
DİSK-AR raporunda asgari ücretin kişi başına milli gelire oranındaki uzun dönemli değişime de yer verildi. Rapora göre 1974'te ortalama yıllık brüt asgari ücretin kişi başına Gayrisafi Yurt İçi Hasıla'ya (GSYH) oranı yüzde 80,6 seviyesindeydi. 2026'da bu oran yüzde 45,7 olarak hesaplandı.
DİSK-AR'ın hesaplamasına göre 1974'teki oran 2026'da da korunmuş olsaydı aylık brüt asgari ücretin 58 bin 245 TL olması gerekiyordu. Mevcut brüt asgari ücret ise 33 bin 30 TL seviyesinde bulunuyor.
ÇALIŞANLARIN YÜZDE 35'E YAKINI ASGARİ ÜCRET CİVARINDA
DİSK-AR, Türkiye'de asgari ücretin yalnızca en düşük ücret olmaktan çıkarak geniş bir çalışan kesimi için temel ücret seviyesine dönüştüğünü savunuyor.
Raporda asgari ücretin yüzde 5 fazlası ve altında ücret alan çalışanların oranının yüzde 35'e yaklaştığı belirtiliyor. Ayrıca her 100 çalışandan 15'inin asgari ücretin altında ücret aldığı ifade ediliyor. DİSK-AR, ücretlerin asgari ücret seviyesinde yoğunlaşmasının çalışanların ücret pazarlığı üzerindeki gücünü de olumsuz etkilediği görüşünde.
ASGARİ ÜCRETLE 27 KİLOGRAM DANA ETİ ALINABİLİYOR
Raporda Türkiye'deki asgari ücretin temel gıda ürünleri karşısındaki satın alma gücü farklı ülkelerle de karşılaştırıldı. DİSK-AR'ın Ocak 2026 fiyatları üzerinden yaptığı hesaplamaya göre Türkiye'de net asgari ücretle 27 kilogram dana eti alınabiliyor.
Aynı hesaplamada bu miktar Hollanda'da 107, Fransa'da 84, Almanya'da 56, Yunanistan ve Meksika'da ise 47 kilogram olarak hesaplandı. Sütte de ülkeler arasında önemli fark ortaya çıktı. Türkiye'de bir asgari ücretle 281 litre süt alınabilirken bu miktar Hollanda'da 1.789, Fransa'da 1.115 ve Almanya'da 1.008 litre olarak hesaplandı.
İŞSİZLİK DÜŞTÜ, GEÇİM TARTIŞMASI DEVAM EDİYOR
TÜİK'in ikinci çeyrek verileri işsiz sayısının azaldığını ve istihdamın arttığını ortaya koydu. DİSK-AR'ın ücret ve geçim göstergeleri ise çalışanların satın alma gücü üzerindeki baskıya dikkat çekti.
DİSK-AR raporunda asgari ücretin enflasyon karşısında korunması, refah payı içerecek şekilde artırılması ve yüksek enflasyon dönemlerinde yıl içerisinde birden fazla kez güncellenmesi talep edildi.
