İstiklal Marşı’nın kabulünün üzerinden 105 yıl geçti. Mehmet Akif Ersoy’un yazdığı ve Türk milletinin bağımsızlık mücadelesini simgeleyen İstiklal Marşı’nın yazılış süreci ile TBMM’de kabul edilmesine giden süreç Meclis tutanaklarına yansıdı.
İstiklal Marşı’nın Yazılış Süreci
Türk milletinin bağımsızlık mücadelesinin en güçlü sembollerinden biri olan İstiklal Marşı’nın kabulünün üzerinden 105 yıl geçti. Mehmet Akif Ersoy’un kaleme aldığı ve “Kahraman ordumuza” ithaf ettiği marşın ortaya çıkış süreci, Türkiye Büyük Millet Meclisi tutanaklarında detaylarıyla yer aldı.
AA muhabirinin Osmanlıca tutanaklardan derlediği bilgilere göre, İstiklal Marşı için ilk adım 25 Ekim 1920 tarihinde atıldı. Hakimiyet-i Milliye gazetesinde yayımlanan ilanla birlikte bir marş yarışması düzenlendi. Maarif Vekaleti tarafından verilen ilanda, milletin bağımsızlık mücadelesini anlatacak bir marş yazılması için tüm şairler davet edildi.
İlanda ayrıca, seçilecek eserin güftesi için 500 lira ödül verileceği, daha sonra marşın bestesi için de ayrı bir yarışma düzenleneceği belirtildi. Başvuruların Ankara’da TBMM Maarif Vekaleti’ne yapılması istendi.
Mehmet Akif Ersoy Yarışmaya Nasıl Katıldı
Yarışmaya çok sayıda şiir gönderilmesine rağmen dönemin Maarif Vekili Hamdullah Suphi Tanrıöver, güçlü bir eser arayışı içinde Mehmet Akif Ersoy’a özel olarak başvuruda bulundu. Tanrıöver, Meclis kürsüsünden yaptığı konuşmada bu süreci şu sözlerle anlattı.
Ersoy’un para ödülü nedeniyle yarışmaya katılmak istemediğini belirten Tanrıöver, kendisinin ricada bulunduğunu ve gerekli düzenlemelerin yapılacağını ifade etti. Bunun üzerine Mehmet Akif Ersoy, İstiklal Marşı’nı yazmayı kabul etti ve eserini Ankara’ya gönderdi.
Tanrıöver, Ersoy’un gönderdiği şiiri Meclis kürsüsünden milletvekillerine okudu.
Meclis’te İlk Kez 1 Mart 1921’de Okundu
Mehmet Akif Ersoy’un yazdığı İstiklal Marşı ilk kez 1 Mart 1921 tarihinde Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde milletvekillerinin takdirine sunuldu. Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün başkanlık ettiği oturumda okunan marş büyük ilgi gördü.
Marşın ilk dizeleri olan “Korkma, sönmez bu şafaklarda yüzen al sancak” sözleri okunurken Meclis’te büyük alkışlar yükseldi. Şiirin her bölümünde milletvekilleri yoğun bir coşku yaşadı.
12 Mart 1921’de Büyük Çoğunlukla Kabul Edildi
İstiklal Marşı, ilk okunmasının ardından 11 gün sonra yeniden Meclis gündemine geldi. 12 Mart 1921 tarihli oturumda milletvekilleri marş üzerine görüşlerini dile getirdi. Bazı milletvekilleri marşın kabul edilmesinin erken olduğunu söylese de çoğunluk eserin kabul edilmesi gerektiği görüşünü savundu.
Çankırı Milletvekili Mehmed Tevfik Durlanık, Mehmet Akif Ersoy’un şiirinin oldukça güçlü olduğunu belirterek marşın kabul edilmesi gerektiğini ifade etti.
Yapılan görüşmelerin ardından Meclis İkinci Başkanı Adnan Adıvar, İstiklal Marşı’nı oylamaya sundu. Oylama sonucunda marş, “ekseriyet-i azime” yani büyük çoğunlukla kabul edildi.
Milletvekilleri Marşı Ayakta Dinledi
Marşın kabul edilmesinin ardından Kırşehir Milletvekili Ahmed Müfid Kurutluoğlu, Hamdullah Suphi Tanrıöver’in marşı bir kez daha okumasını istedi. Konya Milletvekili Refik Koraltan ise marşın ayakta dinlenmesini teklif etti.
Bunun üzerine Meclis Başkanı marşın artık resmi İstiklal Marşı olduğunu belirtti ve milletvekilleri marşı ayakta dinledi.
İstiklal Marşı’nın Meclis’te okunması sırasında büyük bir coşku yaşandı. Özellikle “Canı, cananı, bütün varımı alsın da Hüda / Etmesin tek vatanımdan beni dünyada cüda” dizeleri okunurken Meclis’te “İnşallah” sesleri yükseldi.
