Emeklilikte yaş, prim günü ve sigortalılık süresi birlikte değerlendiriliyor. Aynı yıl işe başlayan iki kişinin farklı sosyal güvenlik statülerinde bulunması, emeklilik koşullarının da farklı olmasına yol açabiliyor. Bu nedenle kademeli emeklilik tartışmalarında hangi sigorta kolunun kapsama alındığı kadar mevcut mevzuattaki seçeneklerin de bilinmesi gerekiyor.
SSK'lı çalışanlar için mevcut emeklilik şartı ne?
8 Eylül 1999 ile 30 Nisan 2008 arasında ilk kez SSK kapsamında sigortalı olan kadınlarda 58, erkeklerde 60 yaş şartı uygulanıyor. Bu çalışanların emekli olabilmesi için 7 bin prim gününü tamamlaması gerekiyor. Alternatif olarak 25 yıllık sigortalılık süresi ve en az 4 bin 500 prim günüyle de yaşlılık aylığına hak kazanılabiliyor.
1 Mayıs 2008 sonrasında ilk kez SSK'lı olanlarda ise genel prim koşulu 7 bin 200 gün olarak uygulanıyor. Kadınlarda 58, erkeklerde 60 yaş şartı bulunuyor; ancak prim gününün tamamlandığı tarihe göre yaş koşulu ilerleyen yıllarda artabiliyor. Bu nedenle 2008 sonrası sigortalıların emeklilik tarihi, yalnızca işe giriş yılına bakılarak belirlenemiyor.
Bağ-Kur'lular kaç prim günüyle emekli olabilir?
Bağ-Kur kapsamındaki sigortalılar için prim koşulları SSK'lı çalışanlardan farklı düzenleniyor. 8 Eylül 1999 ile 30 Nisan 2008 arasında ilk kez sigortalı olanlarda kadınlar için 58, erkekler için 60 yaş ve 25 tam yıl prim ödeme koşulu bulunuyor. Alternatif olarak kadınlarda 60, erkeklerde 62 yaş ve en az 15 tam yıl prim seçeneği uygulanabiliyor.
Bu nedenle Bağ-Kur'luların emeklilik hesabında yalnızca toplam prim gününü dikkate alması yeterli değil. Sigorta başlangıç tarihi, tamamlanan hizmet süresi ve hangi emeklilik seçeneğinin kullanılacağı birlikte değerlendiriliyor. Kademeli emeklilik teklifinin kabul edilmesi halinde bu grubun nasıl etkileneceği ise nihai kanun metnine bağlı olacak.
2008 sonrası sigortalılar kademeli emekliliğe dahil mi?
26 Ekim 2026 tarihinde sunulan 2/3988 esas numaralı teklif, 8 Eylül 1999 ile 30 Nisan 2008 arasında sigorta başlangıcı bulunan kişileri kapsayacak şekilde hazırlandı. Bu nedenle 1 Mayıs 2008 ve sonrasında ilk kez sigortalı olanlar, teklifin açıklanan tarih aralığında bulunmuyor.
2008 sonrası sigortalılar için 5510 sayılı Kanun hükümleri geçerli. SSK kapsamında genel olarak 7 bin 200 prim günü şartı uygulanırken Bağ-Kur ve Emekli Sandığı kapsamındaki prim koşulları farklılık gösteriyor. Bu grupta emeklilik yaşının 2036 yılından itibaren kademeli yükselmesi ve 2048'de kadınlar ile erkekler için 65'e ulaşması öngörülüyor.
Kademeli emeklilik teklifi kabul edilirse ne değişecek?
TBMM'deki yeni teklifin temel hedefi, 1999-2008 döneminde sigortalı olanların emeklilik yaşlarını ilk sigorta başlangıçlarına göre kademeli biçimde belirlemek. Teklif özetinde mevcut prim ve hizmet koşullarının korunacağı belirtiliyor. Ancak hangi sigorta başlangıcına hangi yaşın uygulanacağına ilişkin kesinleşmiş bir tablo henüz yürürlükte değil.
Teklifin komisyonda görüşülmesi, kabul edilmesi ve Genel Kurul'dan geçmesi gerekiyor. Ardından Resmî Gazete'de yayımlanmasıyla birlikte uygulama koşulları kesinleşebilir. Bu aşamalar tamamlanmadan çalışanların yeni düzenleme üzerinden emeklilik hakkı kazandığı söylenemez. 3 Kasım 2026 itibarıyla mevcut prim ve yaş şartları geçerliliğini koruyor.
