Gazeteci Yavuz Yıkılmaz’ın haberine göre, Kayseri Devlet Hastanesi’nde görev yapan sağlık çalışanlarından geldiği belirtilen iddialar, acil servisteki triyaj kayıtlarını ve bu kayıtların sonradan değiştirilip değiştirilmediğini tartışmaya açtı. İddiaya göre acil servise başvurduğunda sarı alanda değerlendirilen, tetkik ve tedavi süreci bu kapsamda yürütülen bazı hastalar, daha sonraki aşamada hastane bilgi yönetim sisteminde yeşil alan hastası olarak gösteriliyor.
Henüz bağımsız denetim raporuyla doğrulanmayan bu iddia doğruysa mesele yalnızca bir renk kodunun değiştirilmesinden ibaret değil. Yapılan işlemin niteliğine göre SGK’ya gönderilen fatura kayıtları, hastanenin gelirleri, sağlık çalışanlarının teşvik hesapları ve kamu kaynaklarının kullanımı da bundan etkilenebilir.
Sarı ve yeşil alan ayrımı ne anlama geliyor?
Acil servislerde hastalar, sağlık durumlarının ağırlığına ve müdahale önceliğine göre kırmızı, sarı ve yeşil alanlara yönlendiriliyor. Yeşil alan genel olarak durumu stabil, ayaktan müdahale edilebilecek hastaları kapsıyor. Sarı alan ise daha yakından değerlendirilmesi, gözlem altında tutulması veya ileri tetkik yapılması gereken hastalar için kullanılıyor.
Ancak hastanın hangi renk alanında değerlendirileceği yalnızca yapılan tetkik sayısıyla belirlenmiyor. Kararın hastanın klinik durumu ve sağlık personelinin tıbbi değerlendirmesi esas alınarak verilmesi gerekiyor. Bu nedenle her sarıdan yeşile geçiş tek başına usulsüzlük anlamına gelmez. Asıl incelenmesi gereken nokta; değişikliğin kim tarafından, hangi gerekçeyle, ne zaman ve hangi tıbbi kayıt esas alınarak yapıldığıdır.
Hekimlerden sert tepki: "İtirazlara rağmen Başhekimlik uygulamayı sürdürüyor" iddiası
İddiaların bir diğer kritik boyutunu ise acil serviste fiilen görev yapan hekimlerin tepkileri oluşturuyor. Acilde çalışan hekimlerin bu duruma karşı çıktığı, kendi emekleri ile hastaneye sağladıkları SGK’dan gelecek haklarının, hastane yöneticilerinin kendi çıkarları uğruna değiştirilmesi nedeniyle haksızlığa uğradıklarını dile getirdikleri ifade ediliyor. Hekimlerin tüm bu söylemlerine ve itirazlarına rağmen Başhekimliğin aynı işleme devam ettiği ve uygulamayı değiştirmediği de iddialar arasında yer alıyor.
Kritik iddia: Kayıtlar ay sonunda geriye dönük değiştiriliyor
İddianın en ağır kısmını, renk kodu değişikliklerinin hasta henüz acil servisteyken değil, işlemler tamamlandıktan sonra ve geriye dönük olarak yapıldığı öne sürülen kayıtlar oluşturuyor.
Eğer bu değişiklikler hekimin tıbbi değerlendirmesi dışında, yalnızca idari yetkiye sahip kullanıcı hesapları üzerinden gerçekleştirildiyse, ortada açıklanması gereken ciddi bir durum var demektir. Çünkü HBYS sistemlerinde gerçekleştirilen işlemlerin kullanıcı adı, tarih, saat ve çoğu durumda bağlantı bilgileriyle birlikte kayıt altında tutulması gerekir. İddianın doğru olup olmadığını belirlemenin yolu da söylentilerden değil, bu log kayıtlarının incelenmesinden geçiyor.
SGK’ya eksik ya da farklı bildirim yapıldı mı?
Acil serviste sunulan sağlık hizmetlerinin SGK’ya bildirilmesi, Sağlık Uygulama Tebliği hükümleri ve yapılan işlemlerin niteliği doğrultusunda gerçekleştiriliyor.
Bu nedenle hastanın triyaj kodunda sonradan yapılan bir değişikliğin SGK’ya gönderilen fatura ve işlem kayıtlarını etkileyip etkilemediği hasta dosyaları üzerinden tek tek incelenmeli.
Kamuoyuna yansıyan iddialar çerçevesinde şu sorular cevap bekliyor:
· Sarı alanda değerlendirilen kaç hastanın kaydı sonradan yeşil alana çevrildi?
· Bu 
hastalara hangi muayene, görüntüleme, laboratuvar, gözlem ve müdahale işlemleri uygulandı?
· Renk değişiklikleri SGK’ya bildirim yapılmadan önce mi, sonra mı gerçekleştirildi?
· Değişiklikler nedeniyle hastanenin SGK’dan alacağı bedellerde artış veya azalma oluştu mu?
· Varsa mali farkın toplam tutarı ne kadar?
· İşlemler hekim kararıyla mı, yoksa idari kullanıcı hesaplarıyla mı yapıldı?
Bu sorulara yaklaşık rakamlarla veya genel açıklamalarla değil, hasta dosyaları, MEDULA kayıtları, HBYS hareketleri ve SGK tahakkuk belgeleriyle cevap verilmesi gerekiyor.
Sağlık çalışanlarının teşvik ödemeleri etkilendi mi, yönetime rant mı sağlandı?
İddiaların bir başka boyutu da hastanede görev yapan sağlık personelinin teşvik ödemeleriyle ilgili.
Acil serviste fiilen çalışan hekim, hemşire ve diğer sağlık personelinin ek ödeme hesapları; görev yapılan birim, çalışma süresi, unvan, katsayılar ve yürürlükteki ek ödeme düzenlemeleri dahil olmak üzere birden fazla ölçüte göre belirleniyor.
Bu nedenle "Sarı alan hastası yeşile çevrildi, personelin puanı doğrudan yöneticilere aktarıldı" şeklindeki bir sonuca yalnızca renk kodlarından hareketle varılamaz. Ancak acil hekimlerinin kendi emekleriyle oluşturdukları hakların tırpanlandığı ve hastane yönetiminin bu kayıt düzenlemeleri üzerinden kendine rant sağladığı yönünde somut söylemler ve şüpheler varsa, yalnızca hasta kayıtları değil, aynı döneme ait teşvik bordroları ve hesaplama cetvelleri de incelenmeli.
Aylar arasında olağan dışı değişim bulunup bulunmadığı, hangi personelin ödemesinin azaldığı ve yönetici ödemelerinde açıklanamayacak bir artış yaşanıp yaşanmadığı ancak bu belgeler karşılaştırıldığında ortaya çıkabilir.
Denetimin adresi belli: Log kayıtları, bordrolar ve MEDULA verileri
Ortaya atılan iddialar doğruysa burada kamunun gelirini, sağlık çalışanlarının emeğini ve hastane kayıtlarının güvenilirliğini ilgilendiren ağır bir tablo söz konusu olabilir.
İddialar doğru değilse de Kayseri Devlet Hastanesi yönetiminin sağlık çalışanlarını ve kamuoyunu tatmin edecek açık, belgeli bir açıklama yapması gerekiyor.
Sağlık Bakanlığı müfettişleri, SGK denetmenleri ve gerekli görülmesi hâlinde adli makamlar tarafından en az şu kayıtların karşılaştırılması bekleniyor:
· Hastaların ilk triyaj renkleri
· Sonradan yapılan renk ve işlem değişiklikleri
· Değişiklik tarihleri ve saatleri
· İşlemi yapan kullanıcı hesapları
· Tıbbi gerekçe ve hekim onayları
· Hekimlerin süreçle ilgili yaptığı yazılı/sözlü itiraz kayıtları
· MEDULA’ya gönderilen işlem kayıtları
· SGK tarafından kabul edilen veya reddedilen tahakkuklar
· Aynı dönemlere ait personel teşvik bordroları
· Yönetici ve çalışan ödemelerindeki aylık değişimler
Kayseri Devlet Hastanesi yönetimi açıklama yapacak mı?
Kayseri Devlet Hastanesi yönetimi ve Kayseri İl Sağlık Müdürlüğünün kamuoyunu aydınlatması gereken sorular açık:
· Sarı alandan yeşil alana geriye dönük çevrilen hasta kaydı var mı?
· Varsa bu değişikliklerin sayısı ve tıbbi gerekçesi nedir?
· Değişiklikleri hangi yetkiye sahip kullanıcılar yaptı?
· Acil hekimlerinin haksızlığa uğradıkları yönündeki itirazlarına rağmen Başhekimliğin bu işlemlere devam ettiği iddiaları doğru mudur?
· Kayıt değişiklikleri SGK faturalandırmasını ve hastane yönetiminin ek ödeme/rant hesaplarını etkiledi mi?
· Hastanenin gelirinde herhangi bir kayıp meydana geldi mi?
· Personelin teşvik ödemeleri bu işlemlerden etkilendi mi?
· Konuyla ilgili idari inceleme veya müfettiş soruşturması başlatıldı mı?
Burada yapılması gereken, iddiaların üzerini genel ifadelerle örtmek değil; dijital kayıtları koruma altına alarak bağımsız ve geriye dönük bir inceleme yürütmektir.
Gerçeği ortaya çıkaracak kayıtlar sistemde duruyor. Kim, hangi hastanın kaydını, hangi tarihte ve hangi gerekçeyle değiştirdi? Kamuoyu artık bu sorunun belgeli cevabını bekliyor.
Haberde yer verilen hususlar, yetkili makamlarca sonuçlandırılmış bir soruşturmaya veya kesinleşmiş yargı kararına dayanmayan iddialardır. Adı geçen kurumların cevap ve düzeltme hakkı saklıdır. Kurumlardan gelecek açıklamalar habere eklenecektir.
