Kayseri Haber - Deniz Postası / Halit Erkiletlioğlu şu ifadeleri kullandı: “Bu hastanenin yerini tespit ettik. Bunu Anıtlar Kurulu’na belirttik. Anıtlar Kurulu burada araştırma yaptılar. Drone çekimleri vesaire yaptılar. Olduğu yerde kalıntılar varsa, büyük oranda tehlikeli bölgelerde de yapı kalıntıları var burada. Fakat üzerinde birkaç gecekondu, sağlık ocağı vesaire yapılaşma da var” dedi.
"KAYSERİ ESKİ KADİM BİR ŞEHİR"
Dünya’nın İlk Hastanesi olarak kabul edilen Basiliada Külliyesi’nin belgelerle tespit edilen yeri, “Kayseri Kültür Varlıklarını Koruma Kurulu” tarafından 3. Derece Arkeolojik Sit Alanı olarak tescil edildi. Şehrin tarihinin 3000 yıla dayandığını ifade eden tarihçi yazar Halit Erkiletlioğlu, “Şu günlerde önemli bir olay yaşıyoruz Kayseri olarak. Kayseri, bir nevi eski kadim bir şehir. Sadece şehrin tarihi 3000 yıla dayanan bir tarih taşıyor. Kültürü katarsak derinlere gidiyor. Bu 3000 yılın 2000 yılı bizden önceki medeniyetler, Pers hâkimiyeti, Kapadokya Krallığı ve Roma dönemi. Şimdi Kayseri’de bulunan kalıntıların olduğu, eskiden beri Roma Hamamı denilen ama Roma Hamamı olmayan, dünya tarihi ve dünya tıp tarihi bakımından çok önem taşıyan kalıntılarla karşı karşıyayız.
BASİLİUS TARAFINDAN YAPTIRILDI
Bunları araştırdığımızda, bunların dördüncü yüzyılda yani 368-373 yıllarında, beş yıl içinde burada sonradan aziz ilan edilen Hristiyanların din büyüklerinden Basilius tarafından bir külliye olarak yaptırıldığı anlaşılıyor. Bu külliyede tabii kiliseler, ruhban okulları, aş evleri, kimsesizlerin ve yolcuların kalabileceği yerler olduğu gibi meslek okulları olduğu gibi bir de büyük hastane yaptırdığı anlaşılıyor. Bunu o günün kaynaklarından öğreniyoruz. Yani kilise tarihçisi Zozomes açık açık yazmış. Bu Aziz Basil’in kendine ait mektupları var, günümüze kadar gelen. Orada buranın nasıl büyük bir şehir oluştuğunu anlıyoruz. Buradan şunu da anlıyoruz: Kayseri şehirleri ilk defa o tarihte, ilk defa oradan başlayıp yani millî şehirlerin batısından başlayıp oraya doğru yayıldığı çok bilinen bir şehir.
Bu şehir yerinde değil. Ve burada bir hastane yaptırmış. Bu hastaneye neden dünyanın ilk hastanesi diyoruz? Daha doğrusu bunu biz demiyoruz. Amerikalı bir yazar söylüyor. Bir sürü kaynağı göstererek söylüyor. Çünkü o güne kadar hastaneler var. Mesela Romalıların “valeri, dinamium” denilen asker hastaneleri var. Sadece kırık çıkık, silah yaralanmalarına bakıyor, sivil halka bakmıyor. Bergama’da olan Asklepion tapınakları var. Burada da sağlık tanrısının tedavisiyle, kötü ruhların kovulmasıyla tedavi yapılıyor.
HERKESE TEDAVİ VEREN SİVİL BİR HASTANE...
Modern anlamda bir tedavi yok. Bu hastanede profesyonel hekimler var, hekim yardımcıları, rahibeler gönüllü olarak hizmet ediyorlar. En önemlisi yataklı tedavi kurumu burası. Üçüncüsü de kimseden para almadan, köle-asil demeden, genç-yaşlı demeden, kadın-erkek demeden herkese tedavi veren, o günün tedavileriyle, Galen’in reçeteleriyle tedavi veren bir hastane. Bu özellikleriyle bu hastane dünyanın ilk hastanesi sayılıyor. Tarih, yine bir kere daha söylüyorum, 4. yüzyılın ikinci yarısı. 368-373 yapılma tarihi. Daha sonra bu hastane Bizans Devleti’nin sonuna kadar yani Doğu Roma demek lazım, Doğu Roma’nın sonuna kadar, 10. yüzyıla kadar bütün Doğu Roma’nın, bütün Anadolu’da, Doğu Roma’nın hâkim olduğu yerlerde örnek teşkil etmiş.
Buna benzer “Basilya” da denilen, bu hastanenin ismi Basil yaptırdığı için “Basilya” diye denilmiş, hastanelere örnek olmuş. Bu hastanenin yerini tespit ettik. Bunu Anıtlar Kurulu’na belirttik. Anıtlar Kurulu burada araştırma yaptılar. Drone çekimleri vesaire yaptılar. Olduğu yerde kalıntılar varsa, büyük oranda tehlikeli bölgelerde de yapı kalıntıları var burada. Fakat üzerinde birkaç gecekondu, sağlık ocağı vesaire yapılaşma da var. Şimdi burayı üçüncü derecede sit alanı ilan ettiler. Bundan memnun musun? Sit alanı olması demek, oraya yeni bir yapılaşma yapılamayacak demektir. Ve dün Sayın Kültür ve Turizm Müdürümüz Şükrü Dursun Hocalardan alınan bilgiye göre de en kısa zamanda burada kazı çalışmalarının yaptırılacağına ve Kayseri’ye bir zenginlik katacak tarihî yapının ortaya çıkarılacağını söyledi” şeklinde konuştu.
