Kamu çalışanları ve emekliler yıllardır banka promosyonlarından yararlanırken, özel sektör çalışanlarının bu ödemelerden düzenli ve yasal olarak pay almasını sağlayan açık bir hüküm bulunmuyor. SGK Başuzmanı ve Türkiye Gazetesi yazarı İsa Karakaş, mevzuattaki boşluğun özel sektör çalışanları açısından adaletsizliğe yol açtığını belirterek yasal düzenleme çağrısı yaptı.
Çalışanların maaşlarının bankalar aracılığıyla ödenmesi, finans kuruluşları açısından önemli bir ticari hareketlilik oluşturuyor. Bankalar, maaş müşterilerini kendi bünyelerinde tutmak için işverenlerle promosyon anlaşmaları yaparken, bu anlaşmalar karşılığında işverenlere ödeme gerçekleştiriyor.
Promosyon gelirinin kime ait olması gerektiği ise tartışmanın merkezinde yer alıyor. Çalışanın maaşı üzerinden bankaya sağlanan müşteri hareketliliğinin promosyonun temelini oluşturduğu belirtilirken, özel sektörde bu gelirin çalışana aktarılmasını zorunlu kılan açık bir yasal hüküm bulunmuyor.
Kamu Çalışanı ve Emekli Promosyon Alıyor, Özel Sektör Çalışanı Alamıyor
Kamu çalışanları yıllardır banka promosyonlarından yararlanıyor. Emekliler de bankaların sunduğu promosyon ödemeleri sayesinde maaşlarını belirli bir bankadan alma karşılığında ek gelir elde ediyor.
Özel sektörde ise aynı durum tüm çalışanlar için geçerli değil. Banka ile işveren arasında yapılan anlaşmadan doğan promosyonun çalışana ödenip ödenmemesi, özellikle sendikasız iş yerlerinde işverenin kararına bırakılabiliyor.
Özel Sektörde Promosyon Hakkının Önündeki En Büyük Sorun
SGK Başuzmanı ve Türkiye Gazetesi yazarı İsa Karakaş, banka promosyonlarının özel sektör çalışanlarına ödenmesi konusunu köşesine taşıdı.
Karakaş, İş Kanunu ve Borçlar Kanunu'nda banka promosyonlarına ilişkin açık bir hüküm bulunmadığına dikkat çekti. Mevzuattaki bu boşluğun, uygulamada işverenlere geniş bir takdir alanı bıraktığını ifade etti.
Sendikalı iş yerlerinde ise toplu iş sözleşmeleri devreye giriyor. TİS içerisinde banka promosyonunun çalışanlara ödenmesine yönelik açık bir düzenleme bulunması halinde promosyon işçiye verilebiliyor.
Sendikasız iş yerlerinde ise çalışanın promosyondan yararlanıp yararlanmayacağı büyük ölçüde işverenin kararına bağlı kalıyor.
'Aynı Banka, Aynı Maaş Hareketi Ama Farklı Uygulama'
Kamu ve özel sektör arasındaki uygulama farkına dikkat çeken Karakaş, aynı bankaların maaş hareketliliğinden yararlanmasına rağmen çalışanların promosyon konusunda farklı haklara sahip olmasını eleştirdi.
Karakaş, kamu çalışanlarının promosyondan yararlandığı bir sistemde özel sektör çalışanlarının bu ödemeden mahrum kalmasının adalet açısından sorgulanması gerektiğini belirtti.
Köşe yazısında, "Bu soru adaletin temelidir" diyen Karakaş, çalışanın maaşının kendi hakkı olduğunu ve bu maaşın bankada oluşturduğu ticari değerin de göz ardı edilmemesi gerektiğini savundu.
Promosyon İçin Meclis'e Daha Önce Kanun Teklifleri Sunuldu
Özel sektör çalışanlarının banka promosyonlarından yararlanmasına ilişkin daha önce TBMM'ye çeşitli kanun teklifleri sunuldu.
Tekliflerde, işverenlerin bankalardan aldığı promosyon gelirlerinin çalışanlara aktarılmasının zorunlu hale getirilmesi hedeflendi. Ancak söz konusu teklifler yasalaşmadı.
Karakaş, özel sektör çalışanlarının promosyon hakkının yasal güvenceye alınması gerektiğini belirterek konunun yeniden Meclis gündemine taşınması çağrısında bulundu.
'İşverene Ek Maliyet Getirmeyecek'
Karakaş'ın yazısında öne çıkan başlıklardan biri de düzenlemenin işveren ve devlet açısından maliyet oluşturmayacağı yönündeki değerlendirmesi oldu.
Promosyon ödemesinin bankalar tarafından yapıldığına dikkat çeken Karakaş, işverenin öz sermayesinden ayrıca bir ödeme çıkmayacağını belirtti.
Çalışanın maaşını bankada tutması, kart kullanması, kredi çekmesi ve hesabını aktif şekilde kullanmasının bankalar açısından ticari değer oluşturduğunu ifade eden Karakaş, promosyonun temelinde bu hareketliliğin bulunduğunu savundu.
'Mevzuattaki Boşluk Adaletsizliğin Gerekçesi Olamaz'
Banka promosyonunun yalnızca maddi bir ödeme olmadığını belirten Karakaş, konunun aynı zamanda adalet ve hakkaniyet meselesi olduğunu ifade etti.
Özel sektör çalışanlarının da banka promosyonlarından yararlanmasının yasal güvenceye bağlanması gerektiğini savunan Karakaş, mevcut mevzuattaki boşluğun giderilmesi için TBMM'nin harekete geçmesi gerektiğini belirtti.
Özel Sektör Çalışanı İçin Yasal Güvence Talebi
Promosyon konusunda kamu çalışanları ve emekliler lehine oluşan uygulamanın özel sektör çalışanlarını da kapsayacak şekilde düzenlenmesi talep ediliyor.
Karakaş'ın değerlendirmesinde, maaş hareketliliğini sağlayan çalışanın banka promosyonundan pay almasının yasal güvenceye bağlanması gerektiği vurgulandı.
Tartışmanın odağında ise tek bir soru bulunuyor: Bankaya maaş hareketliliğini sağlayan çalışanın emeği karşılığında ortaya çıkan promosyon, neden çalışanın da hakkı olmasın?
