Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından yapılan yeni düzenleme ile restoran, kafe ve benzeri toplu tüketim alanlarında önemli bir değişiklik hayata geçirildi. Güncellenen gıda etiketleme kılavuzuna göre artık tüketiciler, yedikleri ve içtikleri ürünlerin içerik ve kalori (enerji) değerlerini açık şekilde öğrenebilecek. İşletmelere ise bu yeni sisteme uyum sağlamaları için belirli süreler tanındı.
Gıda Etiketleme Kılavuzu Güncellendi
Tarım ve Orman Bakanlığı, gıda güvenliği ve tüketici bilgilendirmesi kapsamında kapsamlı bir adım attı. Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliği Kılavuzu, 13 Mart itibarıyla güncellenerek yürürlüğe girdi.
Yeni düzenleme, hem ambalajlı ürünleri hem de restoran ve kafelerde sunulan yiyecekleri kapsayan geniş bir çerçeve sunuyor.
Çocukları Hedef Alan Ürünlere Yasak
Düzenleme kapsamında özellikle çocukların korunmasına yönelik dikkat çeken yasaklar getirildi.
Çocukların fiziksel ve psikolojik gelişimini olumsuz etkileyebilecek veya şiddeti özendirebilecek şekilde tasarlanan gıda ürünlerinin piyasaya sunulması artık yasaklandı.
Bu doğrultuda:
Silah
Kafatası
Beyin
Dudak ve göz
şeklinde üretilen veya ambalajlanan ürünler artık raflarda yer alamayacak.
'Krema' Yerine 'Kremsos' Dönemi
Yeni kılavuzda ürün isimlendirmeleriyle ilgili de önemli değişiklikler yapıldı. Tebliğ kapsamı dışında kalan ürünlerde artık “krema” ifadesi kullanılamayacak.
Bu tür ürünler için “kremsos” gibi daha doğru ve yanıltıcı olmayan ifadelerin kullanılması zorunlu hale getirildi.
Bitki Çaylarında Yeni Etiket Zorunluluğu
Bitki çayları için de tüketiciyi doğrudan ilgilendiren bir düzenleme getirildi.
Artık bitki çaylarının etiketlerinde:
Hazırlama yöntemi
Kullanım şekli
açık, anlaşılır ve detaylı şekilde yer almak zorunda olacak.
'%100 Doğal' ve 'Ev Yapımı' İfadelerine Sınırlama
Yeni düzenlemeyle birlikte gıda etiketlerinde kullanılan bazı ifadeler tamamen yasaklandı veya sınırlandırıldı.
Öne çıkan değişiklikler şu şekilde:
“%100 doğal”, “en doğal”, “hakiki” gibi ifadeler yasaklandı
“Doğal” ifadesi yalnızca katkısız ürünlerde kullanılabilecek
“Günlük” ifadesi sadece raf ömrü 24 saat olan ürünlerde yer alabilecek
“Taze sıkılmış” ve “fırından taze” ifadeleri ambalajlı ürünlerde kullanılamayacak
Aroma içeren ürünlerde gerçek meyve görselleri yasaklandı
“Aromalı” ifadesi zorunlu hale getirildi
“Peynirli”, “çilekli” gibi ifadeler sadece gerçek içerik varsa yazılabilecek
Endüstriyel ürünlerde “ev yapımı” ifadesi tamamen kaldırıldı
Restoran ve Kafelerde Kalori Dönemi Başladı
Düzenlemenin en dikkat çeken kısmı ise restoran ve kafelere yönelik oldu.
Artık bu işletmelerde sunulan gıdalar için:
İçerik bilgisi
Kalori (enerji) değeri
tüketicilere açık şekilde sunulacak.
Bu bilgiler:
Menü
Pano
Broşür
Dijital ekran
QR kod
aracılığıyla paylaşılabilecek. QR kod kullanılması durumunda, müşteriye ayrıca bilgilendirme yapılması da zorunlu olacak.
İşletmelere Kademeli Uyum Süresi
Yeni düzenlemeye geçiş sürecinde işletmelere belirli tarihler verildi:
Ulusal zincir işletmeler: 1 Temmuz’a kadar
Aynı ilde 3 ve üzeri şubesi olan işletmeler: 31 Aralık’a kadar
Diğer işletmeler (içerik bildirimi): 31 Aralık’a kadar
Enerji (kalori) bildirimi: 31 Aralık 2027’ye kadar
Vatandaşlar Karardan Memnun
Yeni uygulama hem çalışanlar hem de vatandaşlar tarafından genel olarak olumlu karşılandı.
Sektörde çalışan Feride Özbek, tüketicinin ne yediğini bilmesinin en doğal hakkı olduğunu belirterek düzenlemenin yerinde olduğunu ifade etti.
Restoran çalışanı Murat Deniz ise uygulamanın müşteriler açısından faydalı olacağını, özellikle alerjen ve içerik bilgisi açısından önemli bir ihtiyacı karşılayacağını söyledi.
Uzun yıllardır sektörde olan Tayfun Tatar, bilinçli tüketicilerin bu bilgileri dikkate alacağını ancak fiyat faktörünün hâlâ belirleyici olabileceğini dile getirdi.
Denetim ve Şikayet Kanalları Açık
Mevzuata aykırı faaliyet gösteren işletmeler için vatandaşlara çeşitli başvuru kanalları sunuldu.
Şikayetler:
“Denetim Elinde” uygulaması
Alo 174 Gıda Hattı
WhatsApp ihbar hattı
üzerinden iletilebilecek.
Tüketici Şeffaflığı Ön Planda
Yapılan düzenlemelerle birlikte gıda sektöründe şeffaflık ve doğru bilgilendirme ön plana çıkarken, tüketicilerin daha bilinçli tercihler yapmasının önü açılıyor.
Uzmanlara göre bu adım, özellikle sağlıklı beslenme konusunda farkındalığı artıracak ve işletmelerin daha dikkatli hareket etmesini sağlayacak.
