Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) verilerine atıfta bulunan tarım ekonomistleri, düşen verimin gıda fiyatları üzerindeki baskıyı artıracağı konusunda uyarıyor. Meyve ve sebzeden tahıl ürünlerine, süt ve etten peynir ve tereyağına kadar birçok temel gıda kaleminde maliyet artışı riski hızla yaklaşıyor.
MEYVE, SEBZE VE TAHILDA REKOLTE KAYBI DERİNLEŞİYOR
Avrupa genelinde yüksek sıcaklıkların meyve, sebze ve tahıl üretimini doğrudan vurduğu belirtiliyor. Uzmanlar; brokoli, kiraz ve bazı temel sebze tedarikinde yaşanan aksamaların iç pazara da yansıyabileceğine dikkat çekiyor. Özellikle tahıl üretimindeki düşüş, doğrudan hayvancılık sektörünü tetiklediği için krizin boyutunu genişletiyor.
Tahıl arzındaki gerileme, hayvan yemi maliyetlerinin rekor seviyelere çıkmasına neden olurken, bu durum et ve süt üreticileri açısından yeni bir maliyet kamburu oluşturuyor.
YEM MALİYETLERİ HAYVANCILIĞI VE ÜRETİCİYİ ZORLUYOR
Kepek, soya ve mısır gibi kritik yem hammaddelerindeki küresel fiyat artışları, Türkiye’deki üreticilerin de omuzundaki yükü artırıyor.
Maliyet Baskısı: Yem giderlerindeki artışın üretici maliyetlerine yansıması, kısa vadede et ve süt fiyatlarında yukarı yönlü hareket riskini besliyor.
Arz Daralması: Artan maliyetler karşısında baş edemeyen bazı küçük ve orta ölçekli üreticilerin hayvan varlıklarını azaltmak zorunda kalması, uzun vadede gıda arzını daha da sınırlama tehlikesi taşıyor.
SÜT, PEYNİR VE TEREYAĞI İÇİN ZAM KAPIDA
Aşırı sıcakların hayvanlarda yarattığı ısı stresi, süt verimini doğrudan düşürüyor. Kuraklık nedeniyle meralardaki otlak verimliliğinin azalması ve artan yem masrafları, süt üreticilerinin işletme giderlerini katlıyor.
Sektör temsilcileri; bu maliyet dalgasının sadece çiğ süt fiyatlarına değil, sofraların vazgeçilmezi olan peynir, tereyağı ve yoğurt gibi katma değerli süt ürünlerinin raf fiyatlarına da zam olarak yansıyacağını öngörüyor.
AVRUPA'DAKİ TALEP İÇ PİYASAYI NASIL ETKİLEYECEK?
Avrupa’da tarımsal rekoltenin gerilemesi, bölgedeki tüccarların alternatif tedarik pazarlarına yönelmesine zemin hazırlıyor. Türkiye’den Avrupa’ya yönelik tarım ürünü talebinin artması durumunda;
İç piyasadaki ürün arzının daralabileceği,
Bazı taze meyve ve sebze fiyatlarında iç tüketici aleyhine artışlar yaşanabileceği belirtiliyor.
Tarım ekonomistleri ve sektör uzmanları; iklim koşullarının, artan üretim maliyetlerinin ve küresel arz-talep dengesinin önümüzdeki dönemde gıda enflasyonunun seyrini belirleyecek ana unsurlar olacağını vurguluyor. Tarımsal üretimdeki verim kayıplarının kalıcı hale gelmesi durumunda, gıda enflasyonu üzerindeki baskının 2027 yılı boyunca da devam edeceği tahmin ediliyor
