Mevcut mevzuata göre esnafın emekli olabilmesi için 9 bin prim gününü tamamlaması zorunlu tutulurken, planlanan düzenlemenin yasalaşması halinde bu baraj 7 bin 200 güne çekilecek. Bu durum, prim gününü tamamlamakta zorlanan sigortalılar için 1.800 günlük, yani yaklaşık 5 yıllık bir zaman avantajı anlamına geliyor. Ancak uzmanlar, erken kutlama yapmak için erken olduğu görüşünde birleşiyor.
KAPSAMDA KİMLER OLACAK?
SGK Uzmanı Emin Yılmaz’ın paylaştığı analizlere göre, hayata geçmesi beklenen düzenlemenin ilk aşamada yaklaşık 1 milyon küçük esnafı kapsaması öngörülüyor. Hedef kitlede mahalle bakkalları, manavlar, kasaplar ve terziler gibi bilindik küçük ölçekli işletme sahipleri yer alıyor.
Buna karşın, büyük sermayeli işletmeler veya şirket yapıları bu tablonun dışında kalabilir. Özellikle anonim ve limited şirket ortaklarının düzenlemeden yararlanıp yararlanamayacağı konusu, taslak metnin Meclis’e sunulacağı güne kadar belirsizliğini koruyor. Net çerçevenin ve istisnaların ne olacağı ancak komisyon görüşmeleri ve kanunlaşma sürecinde kesinleşecek.
7 BİN 200 GÜN TEK BAŞINA YETİYOR MU?
Kamuoyunda sıkça yapılan hatalardan biri, prim gününün 7 bin 200’e inmesiyle birlikte herkesin hemen emekli olabileceği algısı. Oysa uzmanlar, prim gün sayısının tek başına yeterli bir kriter olmadığını hatırlatıyor.
Emeklilik hesaplaması; sigortalının ilk işe giriş tarihi, yaş şartı ve ilgili diğer mevzuat hükümleriyle bir bütüm halinde ele alınıyor. Dolayısıyla, prim eksiğini bu yeni rakama göre tamamlayan bir sigortalının, yaş koşulunu sağlamadan emeklilik hakkı elde etmesi mümkün olmayacak. Herkesin emeklilik takvimi, kendi sigortalılık geçmişine göre şekillenecek.
PRİM BORCU OLANLAR NE YAPACAK?
Sistemin en çok merak edilen bir diğer boyutu ise geçmişten kalan prim borçları. Uzun süredir prim ödeyemediği için borç yükü altında olan Bağ-Kur’luların, olası düzenlemeden nasıl etkileneceği henüz netlik kazanmadı.
Mevcut borçların yapılandırılması, silinmesi veya tasfiye edilmesi gibi ihtimallerin yasa teklifinde yer alıp almayacağı, milyonlarca esnafın doğrudan hak sahibi olup olamayacağını belirleyecek en kritik detaylar arasında bulunuyor.
TAKVİM NE ZAMAN İŞLEYECEK?
Toplumun geniş bir kesimini heyecanlandıran bu düzenleme için henüz kesinleşmiş resmi bir takvim bulunmuyor. Önümüzdeki dönemin siyasi ve yasama gündemine göre şekillenmesi beklenen sürecin, Meclis'e ne zaman taşınacağı yakından takip ediliyor.
Şu an için yürürlükte olan net bir kural var: Resmî Gazete’de yayımlanıp yürürlüğe girmediği sürece, Bağ-Kur’lular için 9 bin günlük prim şartı tüm katılığıyla geçerliliğini koruyor. Esnafın bu süreçte spekülasyonlara itibar etmeden, mevcut kurallara göre hareket etmesi önem taşıyor.
