Türkiye turizmde ziyaretçi ve gelir rekorları hedeflerken, yurt dışı seyahat harcamalarındaki hızlı yükseliş dikkat çekiyor. Pandemi sonrası turizm gelirleri yüzde 112,6 artarken, Türk vatandaşlarının yurt dışı harcamaları yüzde 335,8 yükseldi. 2026'nın ikinci çeyreğinde ise turizm gelirleri gerilerken giderler rekor seviyeye ulaştı.
Turizm Gelirleri Artıyor, Yurt dışı Harcamaları Çok Daha Hızlı Yükseliyor
Türkiye turizmde rekor ziyaretçi ve gelir hedeflerine odaklanırken, sektörün mali bilançosunda dikkat çeken bir tablo ortaya çıktı. Yurt içindeki yüksek enflasyon, konaklama, yeme-içme ve hizmet maliyetlerindeki artış nedeniyle vatandaşların tatil tercihini yurt dışına yöneltmesi, turizm giderlerinin gelirlerden çok daha hızlı yükselmesine neden oldu.
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerinden yapılan derlemeye göre, pandemi sonrası turizm sektörünün yeniden canlandığı 2021-2025 döneminde turizm gelirleri yüzde 112,6 artış göstererek 30,3 milyar dolardan 64,4 milyar dolara çıktı. Aynı dönemde yurt dışını ziyaret eden Türk vatandaşlarının harcamalarını kapsayan turizm gideri ise yüzde 335,8 artışla 2,2 milyar dolardan 9,6 milyar dolara ulaştı. Böylece turizm giderlerindeki artış hızı, gelir artışını yaklaşık üç kat geride bıraktı.
2026'nın İkinci Çeyreğinde Gelir Düştü, Gider Rekor Kırdı
Ekonomim'den Merve Yiğitcan'ın haberine göre, bu eğilim 2026 yılında da devam etti. Turizm sezonunun güçlü başlaması beklenen ikinci çeyrekte turizm gelirleri geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 2,73 azalarak 15 milyar 655 milyon dolara geriledi.
Buna karşılık yurt dışı seyahat harcamaları artışını sürdürdü. Turizm gideri yüzde 7,35 yükselerek 2 milyar 962 milyon dolara çıktı ve bugüne kadar kaydedilen en yüksek çeyreklik turizm gideri olarak kayıtlara geçti.
Gelirde yaşanan gerileme ve giderlerdeki artış, Türkiye'nin net turizm gelirini de olumsuz etkiledi. 2025'in ikinci çeyreğinde 13,33 milyar dolar olan net turizm geliri, 2026'nın aynı döneminde 12,69 milyar dolara geriledi.
Her 100 Dolarlık Turizm Gelirinin Yaklaşık 19 Doları Yurt Dışına Gitti
Turizm bilançosundaki değişim, gelir ve gider oranlarına da yansıdı.
2021 yılında turizmden kazanılan her 100 doların yalnızca 7,27 doları yurt dışı seyahat harcamalarına giderken, bu oran 2025 yılı sonunda yüzde 14,90'a yükseldi. 2026'nın ikinci çeyreğinde ise oran yüzde 18,93 ile tarihi zirveye çıktı.
Başka bir ifadeyle, Türkiye'nin turizmden elde ettiği her 100 dolarlık gelirin yaklaşık 19 doları, yurt dışına çıkan vatandaşların harcamaları olarak ülke dışına çıktı.
Net Turizm Gelirinde İvme Kaybı Dikkat Çekiyor
Yıllıklandırılmış veriler de turizmdeki dengelerin değiştiğini ortaya koyuyor.
Pandemi sonrasındaki toparlanma döneminde, 2021 yılında turizm gelirinin gideri karşılama oranı yüzde 1375,7 seviyesindeydi. Ancak bu oran 2023 yılından itibaren gerilemeye başladı ve 2025 yılında yüzde 671,2'ye kadar düştü.
2025'in üçüncü çeyreği ile 2026'nın ikinci çeyreğini kapsayan son 12 aylık dönemde net turizm geliri 54,78 milyar dolar seviyesinde kaldı. Gelir artışındaki yavaşlama ve giderlerin yüksek seyrini koruması, turizmin cari açığın finansmanına sağladığı katkının zayıfladığına işaret ediyor.
Artan Tatil Maliyetleri Rotayı Yurt Dışına Çevirdi
Sektör temsilcilerine göre, turizm giderlerindeki hızlı yükselişin temel nedenleri arasında yurt içindeki konaklama, yeme-içme ve hizmet sektörlerinde yaşanan yüksek fiyat artışları bulunuyor.
Türkiye'deki tatil maliyetlerinin birçok komşu ülke, ada destinasyonu ile vizesiz veya kolay vizeli ülkelerin üzerine çıkması, vatandaşların tatil tercihlerini yurt dışına yönlendirdi.
Yurt Dışına Çıkan Vatandaş Sayısı Rekor Seviyeye Ulaştı
Pandemi etkisinin büyük ölçüde geride kaldığı 2022 yılından itibaren yurt dışı seyahatlerinde hem kişi sayısı hem de harcama miktarında güçlü bir yükseliş yaşandı.
2022 yılında 7,27 milyon kişi yurt dışına çıkarken, bu sayı 2023 yılında 11 milyonu aştı. 2025 yılında ise yüzde 63,7'lik artışla 11,9 milyonun üzerine çıkarak tarihi rekor kırıldı.
2026'nın ikinci çeyreğinde de artış sürdü. Yurt dışına çıkan vatandaş sayısı geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 16,5 yükselerek 3,43 milyon kişiye ulaştı.
Buna karşılık Türkiye'ye gelen yabancı ziyaretçi sayısındaki artış daha sınırlı kaldı. 2022-2025 döneminde yabancı ziyaretçi sayısı yüzde 24,4 artışla 51,37 milyondan 63,92 milyona yükseldi. Ancak 2026'nın ikinci çeyreğinde geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 5,1 düşüş yaşanarak ziyaretçi sayısı 15,58 milyon kişiye geriledi.
Vatandaşın Yurt Dışı Harcaması Yabancı Turist Seviyesine Yaklaştı
Kişi başına yapılan harcamalarda da dikkat çekici bir değişim yaşandı. 2022 yılında Türkiye'ye gelen yabancı turist kişi başına ortalama 971 dolar harcarken, yurt dışına çıkan Türk vatandaşlarının ortalama harcaması 702 dolar seviyesindeydi. Böylece vatandaşın harcaması yabancı turistin harcamasının yüzde 72,3'üne denk geliyordu.
2025 yılında yabancı turistin kişi başı harcaması 1008 dolara çıkarken, yurt dışına çıkan vatandaşın ortalama harcaması 807 dolara yükseldi.
2026'nın ikinci çeyreğinde ise yabancı turistin kişi başına ortalama harcaması 1005 dolar olarak gerçekleşirken, yurt dışına çıkan vatandaşın ortalama harcaması 863 dolara ulaştı. Böylece vatandaşın kişi başı harcaması, yabancı turist harcamasının yüzde 85,9'una yükselerek şimdiye kadarki en yüksek seviyeye ulaştı.
