Anayasa Mahkemesi, 1930 yılından bu yana yürürlükte bulunan ve genelevlerin devlet gözetiminde faaliyet göstermesine ilişkin esasların belirlenmesine olanak sağlayan kanun maddesini iptal etti. 1593 sayılı Umumi Hıfzıssıhha Kanunu'nun 128'inci maddesine yönelik karar, 17 Kasım 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlandı.
AYM 96 YILLIK KANUN MADDESİNİ İPTAL ETTİ
24 Nisan 1930 tarihli Umumi Hıfzıssıhha Kanunu'nun 128'inci maddesi, genelevlerin ve buralarda çalışan kişilerin tabi olacağı kuralların Sağlık ve İçişleri bakanlıklarınca belirlenmesini öngörüyordu.
Düzenleme kapsamında genelevlerin denetlenmesi, çalışanların sağlık kontrolleri ve cinsel yolla bulaşan hastalıklara karşı alınacak önlemler idari düzenlemelerle belirleniyordu.
Anayasa Mahkemesi, söz konusu hükmü oybirliğiyle iptal etti.
ANAYASA MAHKEMESİ NEDEN İPTAL KARARI VERDİ?
İptal süreci, çeşitli mahkemelerin kanun maddesinin Anayasa'ya aykırı olduğu gerekçesiyle yaptığı başvuruların ardından başladı.
Başvurularda, genelevlerin faaliyetlerine ve sağlık denetimlerine ilişkin temel kuralların kanunda yeterince açık biçimde belirlenmediği üzerinde duruldu.
AYM, değerlendirmesinde insan onurunun korunmasına ve devletin bireylerin maddi ve manevi varlığını koruma yükümlülüğüne dikkat çekti.
Yüksek Mahkeme, düzenlemeyi Anayasa'nın devletin temel amaç ve görevlerini belirleyen 5'inci maddesi ile kişinin maddi ve manevi varlığını koruma hakkını güvence altına alan 17'nci maddesi kapsamında inceledi.
TÜRKİYE'DEKİ GENELEVLER KAPATILACAK MI?
AYM'nin kararıyla birlikte genelevlerin devlet denetiminde faaliyet göstermesine dayanak oluşturan kanun hükmü yürürlükten kalktı.
Ancak iptal kararı, Türkiye'deki bütün genelevlerin doğrudan kapatıldığı anlamına gelmiyor.
Mevcut işletmelerin hukuki durumunun nasıl şekilleneceği, idari denetimlerin hangi esaslara göre sürdürüleceği ve yeni bir kanuni düzenleme yapılıp yapılmayacağı henüz netleşmedi.
YENİ YASAL DÜZENLEME YAPILACAK MI?
Anayasa Mahkemesinin kararı, genelevlerin faaliyetleri ve denetimine ilişkin mevzuatın yeniden ele alınması ihtiyacını gündeme taşıdı.
Özellikle sağlık kontrollerinin sürdürülmesi, çalışanların haklarının korunması ve kayıt dışı faaliyetlerin önlenmesi konularında yeni düzenlemelerin nasıl yapılacağı önem taşıyor.
Kararın ardından ilgili kurumların atacağı adımlar ve Türkiye Büyük Millet Meclisinde bu alana yönelik bir kanun çalışması yapılıp yapılmayacağı takip edilecek.




