Yüksek enflasyon, vatandaşın günlük yaşam maliyetini artırmaya devam ediyor. Akaryakıt fiyatlarında yeni zam beklentileri gündemdeki yerini korurken, kira, elektrik, gıda, sigara ve dijital aboneliklerdeki fiyat artışları da bütçeleri zorluyor. Şehriban Kılıç'ın haberinde, özellikle temel ihtiyaç kalemlerindeki yükselişin dar gelirli vatandaş üzerindeki baskıyı artırdığına dikkat çekildi.
AKARYAKITTA ZAM BEKLENİYOR
Motorin fiyatlarında yeni artış beklentisi gündeme gelirken, benzine de zam yapılacağı öne sürüldü. Beklenen zamların uygulanması halinde akaryakıt fiyatlarının yeni seviyelere çıkması bekleniyor.
Ancak son aşamada bazı zamların uygulanmasından vazgeçildi. Buna rağmen akaryakıt fiyatlarındaki yükseliş baskısının devam ettiği belirtiliyor.
KİRADA ZAM ORANI YÜZDE 31,90'A ÇIKTI
Vatandaşın en büyük gider kalemlerinden biri olan kiralarda da artış sürüyor. Resmi verilere göre bu ay konut ve iş yeri kiralarında uygulanabilecek zam oranı yüzde 31,90 seviyesine yükseldi. Kira artışları, özellikle sabit gelirli vatandaşların bütçesindeki barınma giderinin payını artırıyor.
GIDA FİYATLARINDA REKOR ARTIŞ
Gıda fiyatlarındaki yükseliş de dikkat çekici boyutlara ulaştı. Şehriban Kılıç'ın haberinde yer alan verilere göre, gıda fiyatları Eylül 2021'den Temmuz 2026'ya kadar yüzde 2 bin 169 arttı. Eylül 2021'de 100 liraya alınan bir gıda sepetinin Temmuz 2026'da 2 bin 269 liraya mal olduğu hesaplandı. Üretici ile tüketici arasındaki fiyat farkı da bazı ürünlerde dikkat çekici seviyelere ulaştı.
TARLADAN SOFRAYA FİYAT FARKI 6 KATA ÇIKTI
Temmuz ayında bazı ürünlerde üretici ile market arasındaki fiyat farkının 6 kata kadar çıktığı belirtildi. Çiftçinin 11 liraya sattığı havucun tüketiciye 61 liradan ulaştığı, üreticide 18 lira olan elmanın ise markette 102 liraya kadar çıktığı aktarıldı.
Bu tablo, üretici fiyatları ile tüketici fiyatları arasındaki makasın genişlediğini ortaya koydu.
ELEKTRİK VE TARIMSAL GİRDİ MALİYETLERİ DE ARTTI
Elektrik fiyatlarının yıllık bazda yüzde 25,1, tarım ilacı fiyatlarının ise yüzde 28 arttığı belirtildi. Temmuz ayında mazot fiyatındaki yıllık artışın ise yüzde 45 seviyesine ulaştığı kaydedildi. Üretim maliyetlerindeki artışların nihai olarak gıda fiyatlarına da yansıdığı ifade edildi.
DİJİTAL ABONELİKLERDE YÜZDE 75'İ AŞAN ZAM
Zam dalgası yalnızca temel ihtiyaçlarla sınırlı kalmadı. Google'ın Türkiye'deki Google One ve yapay zeka aboneliklerinin fiyatlarında da önemli artışlar yapıldı.
Bazı paketlerde fiyat artışının yüzde 75'i aştığı belirtildi. Google AI Plus paketinin aylık ücreti 204,99 TL'den 359,99 TL'ye, 5 TB depolama alanı sunan Google AI Pro'nun fiyatı ise 869,99 TL'den 1.520 TL'ye yükseldi. 20 TB depolama alanı sunan Google AI Ultra paketinin aylık ücreti de 1.990 TL'den 3.480 TL'ye çıktı.
BİLGİSAYAR FİYATLARINDA YENİ ZAM BASKISI
Teknoloji ürünlerinde de fiyat artışı beklentisi gündemde. Ekran kartı pazarında özellikle Nvidia RTX 50 serisinin bazı modellerinde ABD'de yüzde 39'a varan fiyat artışları görüldü. DRAM ve NAND bellek tedarikinde yaşanan sıkıntıların fiyat artışlarında etkili olduğu belirtiliyor. Özellikle orta segment ekran kartlarında fiyat baskısının daha belirgin hale geldiği ifade ediliyor.
MAAŞLARIN ALIM GÜCÜ ERİYOR
Fiyat artışları karşısında gelirlerin aynı hızda yükselmemesi, vatandaşın alım gücündeki kaybı da artırıyor.
Enflasyon ve gelir vergisi nedeniyle çalışanların yılın ilk 7 ayındaki ücret kaybı, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 46 artarak 1 trilyon 487 milyar liraya ulaştı.
Akaryakıt, kira, gıda ve temel tüketim ürünlerindeki artışların aynı dönemde hane bütçesi üzerindeki baskıyı artırdığı görülüyor.
