Varis, günümüzde özellikle uzun süre ayakta çalışanlarda ve hareketsiz yaşam tarzını benimseyen kişilerde sık karşılaşılan damar hastalıkları arasında yer alıyor. Bacaklarda belirginleşen mor ve mavi renkli damarlarla kendini gösteren bu rahatsızlık, yalnızca estetik açıdan değil, sağlık açısından da önemli sorunlara yol açabiliyor.
VARİS NEDİR?
Varis, cilt altında bulunan toplardamarların genişlemesi, uzaması ve belirgin şekilde kıvrılmasıdır. En sık bacaklarda ve ayak bileği çevresinde görülür. Toplardamarlar, vücuttaki kanı yeniden kalbe taşımakla görevlidir. Bu damarların içerisinde bulunan kapakçıklar, kanın geriye doğru akmasını engeller.
VARİS NEDEN OLUR?
Varis oluşumunda genetik yatkınlık önemli bir etkendir. Ailesinde varis bulunan kişilerde bu hastalığın görülme ihtimali daha yüksek olabilir. Bunun yanında yaşın ilerlemesiyle damar duvarlarının ve kapakçıkların yapısında meydana gelen değişiklikler de varis gelişimini kolaylaştırabilir.
Uzun süre ayakta kalmak veya hareketsiz şekilde oturmak, bacak toplardamarlarında kan birikimini artırabilir. Özellikle öğretmenlik, hemşirelik, kuaförlük ve satış danışmanlığı gibi uzun süre ayakta çalışmayı gerektiren mesleklerde risk artabilir. Kadınlarda gebelik ve hormonal değişimler varis oluşumunu etkileyebilir.
VARİSİN BELİRTİLERİ NELERDİR?
Varis belirtileri kişiden kişiye değişebilir. Bazı kişilerde yalnızca damarların belirginleşmesi görülürken bazı kişilerde günlük yaşamı etkileyen şikâyetler ortaya çıkabilir.
En sık karşılaşılan belirtiler şunlardır:
Bacaklarda mavi ve mor renkli damarların belirginleşmesi
Uzun süre ayakta kalınca artan ağrı
Bacaklarda ağırlık ve dolgunluk hissi
Ayak bileklerinde şişlik
Gece ortaya çıkan bacak krampları
Kaşıntı ve yanma hissi
Bacaklarda çabuk yorulma
İleri dönemlerde ciltte renk değişikliği ve yara oluşumu
VARİS TÜRLERİ NELERDİR?
Varisler görünüm ve damarların genişliklerine göre farklı gruplara ayrılır. Kılcal varisler, cilt üzerinde ince kırmızı veya mor çizgiler şeklinde görülür. Genellikle örümcek ağına benzeyen bir görünüme sahiptir. Retiküler varisler, cilt altında mavi veya yeşilimsi renkte görülen, kılcal damarlardan daha geniş damar oluşumlarıdır. Büyük varisler ise belirgin şekilde kabarık, kıvrımlı ve genişlemiş toplardamarlar şeklinde ortaya çıkar.
VARİS TEDAVİSİ NASIL YAPILIR?
Varis tedavisi, hastalığın derecesine, damarların durumuna ve kişinin şikâyetlerine göre belirlenir. Hafif vakalarda yaşam tarzı değişiklikleri ve uygun hastalarda kompresyon çorapları önerilebilir. Düzenli yürüyüş yapmak, fazla kilolardan kurtulmak ve uzun süre aynı pozisyonda kalmamak şikâyetlerin azaltılmasına yardımcı olabilir.
VARİSTEN KORUNMAK İÇİN NELERE DİKKAT EDİLMELİ?
Varis oluşumunu tamamen önlemek her zaman mümkün olmasa da bazı yaşam alışkanlıkları hastalık riskini ve şikâyetleri azaltabilir. Günlük yaşamda düzenli fiziksel aktiviteye yer vermek, sağlıklı kiloyu korumak ve uzun süre hareketsiz kalmamak önemlidir. Özellikle masa başında çalışan kişilerin belirli aralıklarla ayağa kalkarak kısa yürüyüşler yapması önerilir.
Dinlenme sırasında bacakları bir miktar yükseltmek, toplardamar dolaşımını destekleyebilir. Varis çorabı kullanımı ise doktor önerisi ve uygun ölçü belirlenerek değerlendirilmelidir.
