Erciyes Üniversitesi’nde yürütülen bir araştırma, sofraların sevilen içeceklerinden şalgam suyuyla ilgili dikkat çeken bir sonucu ortaya çıkardı. Siyah havuç kullanılarak hazırlanan şalgam suyundan ayrıştırılan Lactobacillus brevis adlı bakterinin, laboratuvar ortamında oluşturulan ince ve kalın bağırsak kanseri hücreleri üzerindeki etkisi incelendi.
Erciyes Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Gıda Mühendisliği Bölümü’nde gerçekleştirilen çalışmada, söz konusu bakterinin kanser hücrelerinin azalmasına ve yapılarının bozulmasına yönelik etkisi tespit edildi. Araştırmanın sonucunda bazı kanser hücrelerinde yüzde 90-95 seviyesinde azalma gözlemlendi.
SONUÇLAR YÜZDE 90-95 SEVİYESİNDE
Araştırmanın sonuçlarını anlatan ERÜ Mühendislik Fakültesi Gıda Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Mahmut Doğan, deneylerde elde edilen bulguların dikkat çekici olduğunu söyledi.
Doğan, araştırma kapsamında elde edilen bakterinin hem ince bağırsak hem de kalın bağırsak kanseri hücreleri üzerinde denendiğini belirterek, hücrelerin yüzde 90-95 düzeyinde bozulduğunu ve azaldığını ifade etti.
Çalışmanın insanlar üzerinde uygulanmış bir tedavi araştırması olmadığı, laboratuvar ortamındaki hücre kültürleri üzerinde gerçekleştirildiği özellikle belirtiliyor. Elde edilen sonuçların bundan sonraki bilimsel araştırmalar açısından değerlendirilmesi hedefleniyor.
ŞALGAMIN İÇERİĞİ MERCEK ALTINA ALINDI
Araştırmanın temelinde yalnızca şalgam suyu değil, siyah havucun sahip olduğu bileşenler de bulunuyor. Gıda Mühendisliği Bölümü’nde daha önce siyah havuçta yer alan antosiyaninlerin özellikleri üzerine çalışmalar gerçekleştirildi.
Siyah havuca rengini veren antosiyaninlerin farklı hücre hatları üzerindeki etkileri araştırılırken, laboratuvar çalışmalarında kolon ve karaciğer kanseri hücrelerinin çoğalmasını baskılayıcı sonuçlara ulaşıldı. Bu çalışma 2022 yılında “Food and Bioproducts Processing” dergisinde yayımlandı.
Elde edilen bulguların ardından araştırmacılar, siyah havuçla hazırlanan şalgam suyunun içerisindeki mikroorganizmalar üzerinde yeni bir çalışma başlattı.
50-55 FARKLI BAKTERİ İNCELENDİ
Dr. Öğr. Üyesi Ahmet Yetiman’ın yürütücülüğündeki araştırmada şalgam suyundan yaklaşık 50-55 farklı laktik asit bakterisi izole edildi. Araştırmacılar bu bakterilerin fonksiyonel özelliklerini inceleyerek çalışma için seçim yaptı.
Bunlardan biri olan Lactobacillus brevis üzerinde gerçekleştirilen deneylerde, bakterinin kanser hücreleri üzerindeki etkisi araştırıldı. Hücre kültürü çalışmaları Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi Tıp Fakültesi İmmünoloji Bölümü ile yapılan işbirliği kapsamında yürütüldü.
2026 yılında “Probiotics and Antimicrobial Proteins” dergisinde yayımlanan çalışmada, incelenen bazı laktik asit bakterilerinin antioksidan özellik gösterdiği ve bulunduğu ortamdan kolesterolü uzaklaştırabildiği de belirlendi.
HEDEF ATIKLARDAN DEĞERLİ ÜRÜNLER ÜRETMEK
Prof. Dr. Mahmut Doğan, yürüttükleri çalışmaların daha geniş bir amaca dayandığını belirtti. Gıda kimyası alanında meyve ve sebzelerin atıklarının değerlendirilerek ekonomik ve işlevsel değeri bulunan bileşenlere dönüştürülmesi üzerine çalışmalar yaptıklarını aktaran Doğan, pektin, selüloz ve karboksimetil selüloz gibi ürünler elde ettiklerini söyledi.
Siyah ve turuncu havuçtan doğal renk maddesi üretimine yönelik de çalışma gerçekleştirdiklerini belirten Doğan, elde edilen maddelerin özelliklerini ve biyolojik etkilerini araştırdıklarını ifade etti.
Doğan ayrıca günlük yaşamda gazlı içeceklerin yerine fonksiyonel özellikleri bulunan şalgam ve ayran gibi içeceklerin tercih edilmesinin önemine dikkat çekti. Araştırmadan elde edilen sonuçların ilerleyen dönemde tıp ve eczacılık alanındaki yeni çalışmalara da kaynak oluşturabileceğini belirten Doğan, bu bulguların kanser hastaları veya deneysel hayvan modelleri üzerinde yapılacak araştırmalarda değerlendirilebileceğini kaydetti.
