Eskiden ileri yaş hastalığı olarak görülen kalp krizi, artık genç yetişkinlerin de önemli sağlık sorunlarından biri. Günlük hayatın yoğun temposu, sağlıksız beslenme, hareketsizlik ve tütün kullanımı kalp damar sağlığını tehdit eden faktörler arasında yer alıyor. Üstelik bazı riskler, kişi kendisini sağlıklı hissederken de sessizce ilerleyebiliyor.
4,4 MİLYON HASTANE YATIŞI İNCELENDİ
ABD'de JACC: Advances dergisinde 2025 yılında yayımlanan dikkat çekici bir araştırma, genç yetişkinlerde kalp krizi riskini yeniden gündeme taşıdı. Mohan Satish ve çalışma arkadaşlarının yürüttüğü araştırmada, 2011-2021 yılları arasında gerçekleşen yaklaşık 4,4 milyon ilk kalp krizi nedeniyle hastaneye yatış verileri incelendi.
Araştırmanın en dikkat çekici sonuçlarından biri, vakaların yaklaşık yüzde 22'sinin 18-54 yaş grubundaki yetişkinlerden oluşması oldu. Genç yetişkinlerde kalp kriziyle birlikte görülen risk faktörleri arasında yüzde 64,8 ile yüksek tansiyon, yüzde 57,8 ile tütün kullanımı ve yüzde 57,5 ile kolesterol yüksekliği öne çıktı. Üstelik araştırmada genç yetişkinlerde obezite ve tütün kullanımı gibi bazı risk faktörlerinin yaşlı gruba kıyasla daha yaygın olduğu görüldü.
SİGARA: DAMARLARIN EN BÜYÜK DÜŞMANLARINDAN
Tütün kullanımı, kalp damar hastalıklarının önemli risk faktörlerinden biri. Sigara damarların iç yüzeyine zarar veriyor, kanın pıhtılaşma eğilimini artırıyor ve kalbin yükünü yükseltiyor.
OBEZİTE: SADECE KİLO SORUNU DEĞİL
Fazla kilo, yüksek tansiyon, diyabet ve kolesterol sorunlarıyla birlikte görülebiliyor. Araştırmada genç kalp krizi hastalarında obezitenin öne çıkan risk faktörlerinden biri olduğu belirlendi.
YÜKSEK TANSİYON: BELİRTİ VERMEDEN İLERLEYEBİLİR
Hipertansiyon, kalbin ve damarların yıllar boyunca daha fazla çalışmasına neden oluyor. Düzenli tansiyon kontrolü, riskin erken fark edilmesinde önemli rol oynuyor.
KOLESTEROL: DAMARLARDA SESSİZ TEHLİKE
Özellikle LDL olarak bilinen kötü kolesterolün yüksek olması, damar duvarlarında plak oluşumuna katkıda bulunabiliyor. Bu durum kalp damarlarının daralmasına zemin hazırlayabiliyor.
STRES VE PSİKOLOJİK ETKENLER
Araştırmada psikiyatrik hastalıklar ve bazı psikososyal faktörlerin genç kalp krizi hastalarında önemli bir yer tuttuğu görüldü. Ancak bunların kalp krizine doğrudan neden olduğu sonucuna varılmamalı; diğer risklerle birlikte değerlendirilmesi gerekiyor.
KALP KRİZİ BELİRTİLERİNİ HAFİFE ALMAYIN!
Göğüste baskı, sıkışma veya ağrı; nefes darlığı; soğuk terleme; bulantı ve ağrının kola, sırta, boyna ya da çeneye yayılması kalp krizinin belirtileri arasında olabilir. Bu belirtiler ortaya çıktığında yaşa bakılmaksızın 112 Acil Çağrı Merkezi aranmalı, kişinin kendi imkânlarıyla hastaneye gitmesi beklenmemelidir.
GENÇ YAŞTA KALP SAĞLIĞI İÇİN NE YAPILMALI?
Uzmanlar kalp sağlığını korumak için sigaradan uzak durulmasını, düzenli fiziksel aktivite yapılmasını, dengeli beslenilmesini ve tansiyon, kan şekeri ile kolesterol değerlerinin takip edilmesini öneriyor. Ailede erken yaşta kalp hastalığı öyküsü bulunan kişilerin de doktor değerlendirmesini ihmal etmemesi gerekiyor.
