Anayasa Mahkemesi (AYM), isim değişikliği süreçlerine ilişkin önemli bir karara imza attı. Mahkeme, isim değişikliklerinin Basın İlan Kurumu’nun (BİK) internet portalında ilan edilmesini zorunlu kılan düzenlemeyi Anayasa’ya aykırı bularak iptal etti. Karar, Resmi Gazete’de yayımlanırken özellikle kişisel verilerin korunması ve bireylerin güvenliği açısından dikkat çekici bir gelişme olarak değerlendirildi.
Daha önce yürürlükte olan düzenlemeye göre, mahkeme kararıyla ismini değiştiren vatandaşların eski ve yeni isimleriyle birlikte anne ve baba adı, doğum tarihi ve nüfus bilgileri Basın İlan Kurumu’nun resmi ilan portalında yayımlanıyordu. Bu uygulama, kişisel verilerin geniş kitlelere açık hale gelmesine neden olduğu gerekçesiyle uzun süredir tartışma konusuydu.
Söz konusu düzenleme, Küçükçekmece 5. Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından Anayasa’ya aykırılık iddiasıyla AYM’ye taşındı. Başvuruda, Türk Medeni Kanunu’nun 27. maddesinde yer alan “Adın değiştirildiği nüfus siciline kayıt ve Basın İlan Kurumu’nun ilan portalında ilan olunur” hükmünün temel hak ve özgürlüklerle bağdaşmadığı savunuldu.
AYM, 25 Aralık 2025 tarihinde aldığı kararla bu hükmü iptal etti. Mahkeme kararında, kişisel verilerin korunması hakkına yapılan müdahalenin ölçülü olması gerektiğine vurgu yapıldı. Özellikle ilanların ne kadar süreyle yayında kalacağına ilişkin herhangi bir sınırın bulunmaması, iptal gerekçelerinin başında yer aldı. Kararda, isim değişikliğine ilişkin bilgilerin süresiz şekilde yayımlanmasının, ilgili kişilerin menfaatleri üzerinde ağır sonuçlar doğurabileceği ifade edildi.
Mahkeme ayrıca, isim değişikliği kararlarının ilan edilmesinde kamu yararı bulunabileceğini kabul etmekle birlikte, bu durumun bireylerin haklarına orantısız bir müdahale oluşturabileceğini değerlendirdi. Bu nedenle mevcut düzenlemenin Anayasa’ya aykırı olduğu sonucuna varıldı.
Alınan bu karar, isim değişikliği sürecinin dijital ortamda kalıcı bir iz bırakmasının önüne geçilmesi açısından kritik bir adım olarak görülüyor. Özellikle şiddet mağdurları, güvenlik riski taşıyan bireyler ya da ailevi nedenlerle isim değişikliği yapan vatandaşlar için önemli bir koruma mekanizması oluşturacağı belirtiliyor. Böylece kişisel bilgilerin internet ortamında süresiz şekilde erişilebilir olması riski ortadan kaldırılmış olacak.
Öte yandan AYM’nin iptal kararı hemen yürürlüğe girmeyecek. Kararın, Resmi Gazete’de yayımlanmasının ardından 9 ay sonra yürürlüğe gireceği bildirildi. Bu süre zarfında ilgili mevzuatta yeni düzenlemeler yapılması bekleniyor.
