İş dünyasında dikkat çeken bir yargı kararı, dijital iletişim ve çalışma hayatı arasındaki sınırları yeniden tartışmaya açtı. İstinaf Mahkemesi’nin verdiği emsal karara göre, işverenin çalışanına mesai saatleri dışında gönderdiği WhatsApp mesajları belirli koşullar altında çalışma süresi kapsamında değerlendirilebilecek.
İş ve özel hayat sınırını ihlal ediyor
Bu gelişmeyle birlikte çalışanların fazla mesai ücreti talebinde bulunmasının da önü açılmış oldu. Özellikle pandemi sonrası uzaktan çalışma sisteminin yaygınlaşmasıyla iş ve özel yaşam arasındaki sınırların giderek belirsizleştiği belirtiliyor.
Uzmanlar, mesai sonrasında gelen iş mesajlarının çalışanlar üzerinde sürekli ulaşılabilir olma baskısı oluşturduğunu ifade ediyor. Bu durumun zamanla psikolojik yıpranma, stres ve tükenmişlik hissini artırabileceğine dikkat çekiliyor.
Çalışanların dinlenme hakkı korunmalı
Mobbing Eğitim Yardım Araştırma Derneği Başkanı İsmail Akgün, mesai dışındaki iş iletişiminin çalışanların psikolojisini olumsuz etkileyebileceğini belirterek, çalışanların dinlenme ve özel yaşam haklarının korunması gerektiğini vurguladı.
Avrupa’da bağlantı kesme hakkı
Avrupa’nın birçok ülkesinde uygulanan “bağlantıyı kesme hakkı” ile çalışanların mesai sonrasında iş iletişimine cevap vermeme hakkı yasal güvence altında bulunuyor. Türkiye’de ise bu konuda henüz kapsamlı bir yasal düzenleme yer almıyor.
Hukukçular, dijital çalışma kültürünün giderek yaygınlaşmasıyla birlikte ilerleyen süreçte benzer yasal düzenlemelerin gündeme gelebileceğini ifade ediyor.
Haftalık 45 saatten fazla çalışmalar mesai sayılıyor
Öte yandan uzmanlar, fazla mesai taleplerinde WhatsApp mesajları, e-postalar ve dijital kayıtların delil olarak kullanılabileceğine dikkat çekiyor. İş Kanunu kapsamında haftalık 45 saati aşan çalışmalar fazla mesai olarak değerlendirilirken, çalışanların yasal haklarını kullanabilecekleri belirtiliyor.
İş saatleri dışında işe maruz kalıyoruz
Biz de çalışan arkadaşlarımıza bu durumu sorduğumuzda, iş dışında işe maruz kalmanın kendilerini olumsuz etkilediğini ifade ettiler. Mesai saatleri dışında patrona veya yöneticilere cevap verilmediğinde çalışanların eleştirilmesinin etik olmadığını savundular.
Çalışanlara göre iş, iş yerinde kalmalı. Eğer bir çalışan izinliyse ya da mesai saatleri dışındaysa, ortaya çıkan sorunların sürekli çalışanlara yüklenmemesi gerektiği belirtildi. Basit ve acil olmayan durumlarda problemi başkası da çözebilir denildi.
Çalışanlar ayrıca, “Zaten asgari ücretle yoğun şekilde çalışıyoruz. Bir de mesai saatleri dışında gelen WhatsApp mesajları nedeniyle sürekli işe odaklanmak zorunda kalıyoruz. Eğer iş saatleri dışında da çalışmamız bekleniyorsa bunun karşılığında ek ücret verilmesi gerekir” görüşünü dile getirdi.
