AK Parti Kayseri Milletvekili Murat Cahid Cıngı, Pınarbaşı ilçesinin Melikgazi köyü üzerinde yükselen ve halk arasında Kuş Kalesi olarak bilinen tarihî Zamantı Kalesi’ni gündeme taşıdı. Yaklaşık bin yılı aşkın geçmişe sahip kale, stratejik konumu ve 13 kulesiyle Kayseri’ye ulaşan yolların önemli gözcülerinden biri olarak dikkat çekiyor.
AK Parti Kayseri Milletvekili Murat Cahid Cıngı, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda Kayseri’nin tarihî yapılarından Kuş Kalesi hakkında dikkat çeken bilgiler paylaştı.
Pınarbaşı’nın Melikgazi köyünün üzerinde, sarp kayalıklarla neredeyse bütünleşmiş şekilde yükselen kale, tarihî kaynaklarda Zamantı Kalesi olarak bilinirken yöre halkı tarafından ise Kuş Kalesi olarak adlandırılıyor.
Kuş Kalesi İsmi Nereden Geliyor?
Cıngı’nın aktardığı bilgilere göre, kalenin Kuş Kalesi olarak anılmasının arkasında bulunduğu konum yatıyor. Rivayete göre kale, ovanın oldukça üzerinde ve ulaşılması son derece güç bir kayalık üzerine kurulması nedeniyle zaman içerisinde bu isimle anılmaya başladı.
Kalenin yüksek ve hâkim bir noktada bulunması, yöre halkının burayı adeta yalnızca kuşların rahatlıkla ulaşabileceği bir yer olarak görmesine neden oldu. Bu nedenle tarihî Zamantı Kalesi, halk arasında Kuş Kalesi adıyla tanınmaya başladı.
Kalenin Yeri Bilinçli Olarak Seçildi
Kuş Kalesi’nin bulunduğu noktanın da rastgele seçilmediği belirtiliyor. Kale, Zamantı Vadisi ile Kayseri’den Elbistan ve Malatya istikametine doğru uzanan yolları geniş bir açıdan görebilecek stratejik bir konumda bulunuyor.
Bu özelliğiyle kalenin savunma gücü daha surlara ulaşılmadan başlıyordu. Sarp ve zorlu coğrafya, kalenin doğal savunma sisteminin önemli bir parçasını oluşturuyordu.
Kuş Kalesi’nin Geçmişi 10. Yüzyıla Uzanıyor
Kalenin tarihî önemi yalnızca stratejik konumuyla sınırlı değil. Yapılan araştırmalarda Zamantı Kalesi, Bizans kaynaklarında yer alan Tsamandos Kalesi ile ilişkilendiriliyor. Kalenin geçmişi ise 10. yüzyılın başlarına kadar götürülüyor.
Zamantı Kalesi, o dönemde Kayseri üzerinden Elbistan ve güneydoğuya uzanan geçişleri kontrol eden bir sınır kalesi konumundaydı.
Cıngı’nın paylaşımında aktardığı bilgilere göre, 914-915 yıllarında Tarsus’tan gelen kuvvetlerin Tsamandos üzerine yürüyerek kaleyi ele geçirdiği ve tahrip ettiği de Bizans-Arap mücadelelerine ilişkin kayıtlara yansıdı.
Kuş Kalesi’nde 13 Kule Bulunuyordu
Kuş Kalesi’nin yapımında bulunduğu coğrafyanın özelliklerinden de yararlanıldı. Kayalık zemin savunmanın doğal bir parçası hâline getirilirken, kalenin surları arazinin biçimine göre inşa edildi.
Yapıda dokuzu yuvarlak, biri köşeli ve üçü düz olmak üzere toplam 13 kule bulunuyordu. Bu kuleler ve kalenin çevreye hâkim konumu sayesinde Zamantı Vadisi’nden geçen hareketlilik çok uzak mesafelerden takip edilebiliyordu.
Kayseri’ye Ulaşan Yollar Kilometreler Öncesinden Kontrol Ediliyordu
Günümüzde büyük ölçüde harap durumda bulunan Kuş Kalesi, Kayseri’nin tarihî coğrafyasının ve geçmişte oluşturulan savunma sisteminin anlaşılması açısından da önemli bir noktada bulunuyor.
Kayseri’nin güvenliği yalnızca şehir merkezindeki surlarla sınırlı değildi. Şehre ulaşan vadiler, geçitler ve ana yollar kilometreler öncesinden kontrol ediliyordu. Pınarbaşı’nın üzerinde yükselen Kuş Kalesi de yaklaşık bin yılı aşkın süre boyunca bu sistemin en önemli gözcülerinden biri oldu.
Milletvekili Murat Cahid Cıngı, Kuş Kalesi’nin Kayseri açısından taşıdığı stratejik önemi, “Kayseri’ye ulaşan yol, şehre varmadan önce Kuş Kalesi’nin gözünden geçiyordu” sözleriyle ifade etti.
