Kayseri’nin Yahyalı ilçesinde bulunan Kanlı Ardıç Türbesi'ndeki ağaç yıllardır farklı inanışlarla anılıyor. Şifa bulmak ve çocuk sahibi olmak isteyenlerin ziyaret ettiği ağaç, yerel anlatılarda cinlerle ilişkilendiriliyor. Ağacın yanındaki mezar ve çevresinde anlatılan efsaneler ise Kanlı Ardıç’a ayrı bir anlam yüklüyor.
Kayseri’nin Yahyalı ilçesinde, Aladağ yaylalarına giden yol üzerinde bulunan Kanlı Ardıç, çevresinde oluşan inanışlar ve anlatılan rivayetlerle dikkat çekiyor. Yıllardır yöre halkı tarafından ziyaret edilen ağaç, bir yandan şifa arayanların uğrak noktası olarak görülürken diğer yandan hakkında anlatılan hikâyeler nedeniyle korku ve çekinmeyle anılıyor.
Kanlı Ardıç hakkındaki bilgiler yalnızca yörede anlatılan hikâyelerden ibaret değil. Doç. Dr. Recep Tek’in 2021 yılında yayımlanan “Ziyaret Fenomeni ve Bir Tedavi Merkezi Olarak Kayseri Ziyaret Yerleri” başlıklı araştırma makalesinde de Yahyalı’daki Kanlı Ardıç’a yer veriliyor.
Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi’nin 11. cilt, 2. sayısında yayımlanan çalışmada Kanlı Ardıç, Kayseri’de tespit edilen kutsal ağaç ve çalılardan biri olarak aktarılıyor.
Şifa Bulmak ve Çocuk Sahibi Olmak İçin Ziyaret Ediliyor
Recep Tek’in araştırmasında Kanlı Ardıç’ın, çeşitli hastalıklardan şifa bulmak ve çocuk sahibi olmak amacıyla ziyaret edildiği belirtiliyor.
Ancak ağacın kutsallığının yalnızca kendisinden kaynaklandığı düşünülmüyor. Araştırmada, Kanlı Ardıç’ın yanında bulunan mezar ve bu mezar çevresinde oluşan anlatıların, bölgenin kutsal kabul edilmesinde önemli rol oynadığı aktarılıyor.
Kanlı Ardıç bu yönüyle yaşlı bir ardıç ağacı olarak değil, çevresinde oluşan halk inanışları ve ziyaret geleneğiyle ile anılıyor.
‘Kanlı Ardıç’ Adı Nereden Geliyor?
Kanlı Ardıç bölgedeki anlatılara göre Yahyalı’dan Aladağ yaylalarına giden yol üzerindeki büyük ardıçların bulunduğu mevki olarak biliniyor. Ardıçların bulunduğu alanda yer alan mezarın kime ait olduğu da kesin olarak bilinmiyor. Bölgenin “Süme’nin Makamı” adıyla anıldığı da aktarılıyor.
Yörede anlatılan rivayete göre Süme ya da Süleyman isimli bir kişi, iki kaçağı Yahyalı’ya götürdüğü sırada onlar tarafından öldürüldü. Daha sonra ardıçların bulunduğu bölgeye gömüldüğü anlatılan kişinin mezarı çevresinde zamanla yeni anlatılar oluştu. Yaylalarda hayatını kaybeden bazı kişilerin de daha sonra aynı bölgeye defnedildiği aktarılıyor.
Bu anlatılar, Kanlı Ardıç’ın bulunduğu alanın zaman içinde bir ziyaret yeri olarak kabul edilmesinde etkili olan unsurlar arasında gösteriliyor.
Kanlı Ardıç’ın ‘Cinli’ Olduğuna Dair Rivayet
Kanlı Ardıç’ın bölgenin cinlerle ilişkilendirilmesi de dikkat çekiyor.
Yerel rivayete göre Kanlı Ardıç çevresinin cinlerle meskûn olduğuna inanılıyor. Bu inanış, bölgedeki ağaca zarar verilmemesi veya ağaçtan herhangi bir parçanın alınmaması gerektiği düşüncesini de beraberinde getiriyor.
Odun Hikayesi
Rivayete göre bir adam Kanlı Ardıç’ın bulunduğu bölgeye giderek ağaçlardan odun kesiyor. Kestiği odunları eşeğine yükleyerek çadırına götürüyor.
Ancak ertesi sabah odunların tamamının ortadan kaybolduğu görülüyor.
Adam yeniden Kanlı Ardıç’ın bulunduğu yere gittiğinde kestiği odunları orada buluyor. Odunları tekrar eşeğine yükleyip çadırına götürüyor. Fakat ertesi sabah aynı olay bir kez daha yaşanıyor.
Bu olayın üç gün boyunca tekrarlandığını anlatılıyor. Yaşadıklarından korkan adamın daha sonra bölgeden bir daha odun almadığı ve başından geçenleri çevresine anlattığı aktarılıyor.
Bu hikâyenin ardından yörede insanların Kanlı Ardıç’tan bir dal dahi almaktan çekindiği anlatılıyor.
Kutsallıkla Korku Aynı Yerde Buluşuyor
Kanlı Ardıç hakkındaki anlatılar, bölgede kutsallık ve korkunun aynı mekânda nasıl bir arada bulunduğunu da gösteriyor.
Doç. Dr. Recep Tek’in araştırmasında, ziyaret yerlerinin yalnızca şifa ve fayda beklentisiyle ilişkilendirilmediği; kutsal kabul edilen varlıklara zarar verilmesi veya saygısızlık edilmesi durumunda kişinin zarar görebileceğine dair inanışların da bulunduğu belirtiliyor.
Kanlı Ardıç örneğinde de benzer bir anlayış görülüyor. Bir tarafta hastalıklara şifa bulma ve çocuk sahibi olma amacıyla yapılan ziyaretler bulunurken, diğer tarafta ağaçtan dal veya odun almanın doğaüstü sonuçlar doğuracağına ilişkin rivayetler yer alıyor.
