Türkiye ekonomisinin en önemli ihracat kalemlerinden biri olan otomotiv sektörü, 2026 yılına beklenenden zayıf bir başlangıç yaptı. Yılın ilk üç ayında hem üretim hem de ihracat tarafında dikkat çekici bir gerileme yaşandı.
Açıklanan verilere göre, 2026’nın ilk çeyreğinde otomotiv ihracatı geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 29 düşüş göstererek 106 bin adede indi. Bu rakam, sektör açısından 2009 yılındaki küresel ekonomik krizden bu yana görülen en düşük ilk çeyrek performansı olarak kayıtlara geçti. Hatırlanacağı üzere 2009’un aynı döneminde ihracat 80 bin 13 adet seviyesindeydi.
Üretim tarafında da tablo farklı değil. Sektörde üretim, yıllık bazda yüzde 18 azalarak 181 bin 364 adede geriledi.
Düşüşün Arkasında Ne Var?
Uzmanlara göre otomotivdeki bu sert gerilemenin arkasında iki temel faktör bulunuyor. İş Yatırım tarafından yayımlanan değerlendirmede, özellikle Avrupa pazarındaki dönüşümün Türkiye’yi zorladığına dikkat çekildi.
Elektrikli Araç Dönüşümüne Uyum Sorunu
Avrupa’da elektrikli araçlara olan ilgi hızla artarken, Türkiye’de üretim altyapısının bu dönüşüme yeterince hızlı ayak uyduramadığı belirtiliyor. 2026’nın ilk çeyreğinde Avrupa’da elektrikli araçların toplam satış içindeki payı yüzde 19,4’e yükselirken, yerli üretimde bu segmentin sınırlı kalması ihracatı olumsuz etkiliyor.
Çinli Üreticilerin Artan Rekabeti
Bir diğer önemli etken ise Çin merkezli otomotiv üreticilerinin Avrupa pazarındaki yükselişi. Özellikle binek araç segmentinde agresif fiyat ve teknoloji avantajı sunan Çinli markalar, Türk üreticilerin rekabet gücünü zayıflatıyor.
Ticari Araçlar Daha Dirençli
Raporda dikkat çeken bir diğer başlık ise ticari araç segmenti oldu. Binek araçlara kıyasla ticari araç üreticilerinin daha avantajlı bir konumda olduğu ifade ediliyor. Bunun temel nedeni ise Çinli üreticilerin Avrupa ticari araç pazarında henüz güçlü bir varlık gösterememesi.
Kapasite Kullanımı Geriledi
Sektördeki daralma üretim verilerine de yansıdı. Otomotiv sanayisinde kapasite kullanım oranı yüzde 65 seviyesinden yüzde 60’a düştü. Bu gerileme, üretimdeki yavaşlamanın sürdüğüne işaret ediyor.
Hükümetten Destek Adımı
Otomotiv sektöründe yaşanan zayıflama ve sanayicilerin artan maliyet baskısı sonrası hükümet harekete geçti. İmalat sektöründe faaliyet gösteren ihracatçı firmalara destek sağlamak amacıyla kurumlar vergisinin yüzde 9’a düşürüleceği açıklandı. Bu adımın, özellikle dış pazarda rekabet gücünü artırması hedefleniyor.
