Yeni düzenleme ile birlikte engelli bireylerin araç alımına ilişkin kriterler yeniden şekillendirildi. Buna göre yüzde 40 ve üzeri ortopedik engeli bulunan vatandaşlar ÖTV muafiyetiyle araç satın alabilecek. Araçlarda en az yüzde 40 yerlilik oranı aranacak ve bu haktan yararlanma süresi 10 yılda bir olacak. Ayrıca satın alınan araçlar 5 yılını doldurduktan sonra herhangi bir ceza ödenmeden satılabilecek. Burada dikkat çeken önemli nokta, uygulamanın bir vergi indirimi değil doğrudan muafiyet olmasıdır.
2026 ÖTV Muafiyeti Araç Üst Limiti
2026 yılı itibarıyla ÖTV’siz araç alımında geçerli olan üst limit yeniden değerleme oranına göre artırıldı. 2025 yılında 2 milyon 290 bin 200 TL olan üst sınır, 2026’da 2 milyon 873 bin 972 TL’ye yükseltildi. Bu kapsamda alınacak aracın fiyatının belirlenen limitin altında olması ve aynı zamanda yerlilik şartını karşılaması gerekiyor. Bu artış, özellikle orta ve üst segment araçlara erişimi kolaylaştıran önemli bir değişiklik olarak öne çıkıyor.
%90 ve Üzeri Engelliler İçin Haklar
Yüzde 90 ve üzeri engelli bireyler için daha esnek kurallar uygulanıyor. Bu kişiler araçlarını kendileri kullanmak zorunda değil ve özel tertibat şartı yalnızca ihtiyaç duyulması halinde aranıyor. 10 yılda bir ÖTV’siz araç alma hakkına sahip olan bu grupta, 18 yaşını dolduran bireyler sağlık kurulu raporuyla kendi adlarına işlem yapabiliyor. Akıl sağlığı yerinde olmayan bireyler için işlemler mahkeme tarafından atanan vasi aracılığıyla yürütülürken, 18 yaş altı bireylerde ise alım süreci veli ya da vasiler tarafından gerçekleştiriliyor.
%90 Altı Engelliler İçin Temel Kriter
Bu grupta en belirleyici unsur engel oranı değil, sağlık raporunda yer alan ifadelerdir. Eğer raporda “hareket ettirici aksamda özel tertibatlı araç kullanması gerekir” ibaresi bulunuyorsa, engel oranı yüzde 40 ile yüzde 89 arasında olsa bile kişi ÖTV muafiyetinden yararlanabiliyor. Bu durum, sistemin daha çok fonksiyonel ihtiyaçlara göre şekillendiğini gösteriyor.
Özel Tertibat Zorunluluğu
ÖTV muafiyetiyle alınan araçlarda bazı teknik düzenlemeler zorunlu tutuluyor. Gaz, fren, debriyaj ve vites gibi hareket ettirici aksamda engel durumuna uygun özel tertibat yapılması gerekiyor. Örneğin sağ bacağını kullanamayan bir birey için pedal sisteminde özel düzenleme şart koşuluyor. Bu noktada otomatik vitesli araçların tek başına yeterli olmadığı, mutlaka uygun tertibatın eklenmesi gerektiği özellikle vurgulanıyor.
Hangi Araçlar ÖTV Muafiyeti Kapsamında?
Yeni düzenlemeye göre yalnızca belirli kriterleri karşılayan araçlar ÖTV muafiyeti kapsamına giriyor. Yüzde 40 yerlilik oranını sağlayan modeller arasında Togg T10X ve T10F, Fiat Egea Sedan ve Egea Cross, Renault Clio, Megane ve Duster, Toyota Corolla ve C-HR ile Hyundai i20 ve Bayon gibi araçlar bulunuyor. Bunun yanı sıra sadece binek otomobiller değil, belirli motor hacmi şartlarını sağlayan panelvan, pick-up, arazi araçları ve motosikletler de kapsam dahilinde değerlendiriliyor.
Satış ve Yeniden Alım
ÖTV muafiyetiyle alınan araçların satış ve yeniden alım süreçleri de belirli kurallara bağlandı. Araçlar satın alındıktan sonra 5 yılını doldurduğunda cezasız şekilde satılabiliyor. Ancak yeni bir ÖTV’siz araç almak isteyen bireylerin ilk alım tarihinden itibaren 10 yıl beklemesi gerekiyor. Örneğin 2025 yılında araç alan bir kişi, aracını 2030 yılında satabilir ancak yeni bir araç almak için 2035 yılına kadar beklemek zorundadır.
Kapsam genişletildi yenilikler geldi
Yeni düzenlemenin en dikkat çeken yönlerinden biri de kapsamın genişletilmesi oldu. Artık ortopedik engeli nedeniyle sürücü belgesi alamayan ve engel oranı yüzde 40’ın üzerinde olan bireyler de ÖTV muafiyetinden yararlanabilecek. Bu değişiklikle birlikte daha önce sistem dışında kalan birçok engelli vatandaş için araç sahibi olma imkanı doğmuş oldu.
