Türkiye Yeşilay Cemiyeti, toplumsal farkındalık oluşturmak amacıyla yürüttüğü bilimsel temelli çalışmalar kapsamında. Araştırmalar, internet bağımlılığı, siber zorbalık ve aile desteği arasındaki ilişkiyi farklı örneklemler üzerinden ele alarak önemli bulgular sundu.
İNTERNET BAĞIMLILIĞI ARTTIKÇA ZORBALIK RİSKİ YÜKSELİYOR
Bulgulara göre, internet bağımlılığı ile siber zorbalık arasında yüzde 32, siber mağduriyet ile ise yüzde 29 düzeyinde ilişki tespit edildi. Bu bulgular, internet bağımlılığı arttıkça gençlerin hem siber zorbalık davranışlarına yönelme hem de siber mağduriyet yaşama riskinin yükseldiğini ortaya çıkarıyor.
Araştırma, internette geçirilen sürenin artmasının hem bağımlılık düzeyini hem de siber zorbalık riskini artırdığını ortaya koydu. Gençlerin dijital ortamlarda daha fazla vakit geçirmesinin, zorbalık davranışlarıyla karşılaşma ve bu davranışların parçası olma olasılığını artırdığı belirtildi. Çalışma ayrıca, sosyoekonomik düzeyin internet bağımlılığı üzerinde belirleyici olmadığını; buna karşın siber zorbalık ve mağduriyet düzeylerinde farklılık yaratabildiğini gösterdi. Aile yapısının ise bu değişkenler üzerinde anlamlı bir etkisi bulunmadı.
AİLE DESTEĞİ GÜÇLENDİKÇE SİBER ZORBALIK AZALIYOR
Aile desteği arttıkça siber zorbalık düzeyinin azalma eğiliminde olduğu görüldü. Buna karşılık, yaş ve sınıf düzeyi ile internet kullanım süresi arttıkça siber zorbalığın yükseldiği, öğrencilerin aile desteğini hissetme düzeyinin ise zayıfladığı belirlendi. Çalışmada ayrıca haftada 20 saatten fazla internet kullanan öğrencilerde siber zorbalık riskinin belirgin şekilde arttığı tespit edildi.
Her iki araştırma da siber zorbalığın cinsiyete göre anlamlı bir farklılık göstermediğini ortaya koydu. Bu durum, siber zorbalığın tüm çocuk ve ergenler için ortak bir risk alanı olduğunu gösteriyor.
UYARI İŞARETLERİNİ FARK ETMEK
Çocukların bağımlılıkla ilgili problem yaşadığında gösterebileceği bazı uyarı işaretlerine de dikkat edilmesi gerekli. Tek başlarına değil ancak birkaçının birlikte görülmesiyle, bu alanlarda ani değişimler olması, bir şeylerin ters gittiği anlamına gelebildiği gözlemlendi. Yeşilay, bu işaretlerden birkaçını görüyorsanız bir profesyonelden destek alınması gerektiğini vurguladı.
• Uyku ve yeme düzeninde ani değişiklikler
• Duygu durumunda ani değişimler, asabiyet, ani patlamalar
• Odaklanma zorluğu, dalgınlık
• Nerede olduğu ve ne yaptığıyla ilgili sürekli yalan söyleme
• Okula ve derslere karşı ilgide azalma
• Dış görünüşe gösterilen özende azalma
• Akademik başarıda düşme
• Herhangi bir sebebi olmaksızın korku duyma, içine kapanma, gerginlik yaşama veya aşırı şüphecilik
• Okulda disiplin problemleri
• Arkadaş grubunda değişiklik yapma
• Daha önce keyif alınan okul dışı aktivitelere (hobiler, spor vb.) karşı ilgisizlik
• Daha fazla harçlık veya artan miktarda para istemesi
