AK Parti Kayseri Milletvekili Murat Cahid Cıngı, sosyal medya hesabından “Bir Şehre Ömür Vermek, Ahmet Rıfat Çalıka” başlığıyla bir paylaşım yaptı. Cıngı, paylaşımında Ahmet Rıfat Çalıka’nın Kayseri’ye ve ülkeye uzanan hizmetlerini anlattı.
27 Yaşında Kayseri Belediye Başkanı Oldu
Cıngı’nın aktardığı bilgilere göre Ahmet Rıfat Çalıka’nın Kayseri’deki görev yılları, şehrin oldukça zor bir dönemine denk geldi.
1914 yazında savaşın yaklaşmasıyla birlikte hayat pahalılığı ve iaşe meselesi Kayseri’nin önemli gündem maddeleri arasına girmişti. Bu dönemde Belediye Başkanlığı görevine henüz 27 yaşındaki hukukçu Ahmet Rıfat Çalıka getirildi.
İstanbul Hukuk Mektebi’ni 1911 yılında pekiyi dereceyle tamamlayan Çalıka’nın önünde hukuk alanında bir kariyer bulunmasına rağmen, hayatının önemli bölümü Kayseri’ye hizmetle geçti.
Savaşın ilerlemesiyle belediyenin sorumlulukları da yol, temizlik ve çarşı düzeninin ötesine geçti. Yoksulların doyurulması, fiyatların denetlenmesi ve göçlerle şehre gelen insanların ihtiyaçlarının karşılanması günlük idarenin önemli başlıkları haline geldi.
Çalıka da Muîn-i Fukara Cemiyeti aracılığıyla yardımların örgütlenmesinde görev aldı.
Sabah Erkenden Mahalleleri Dolaşıyordu
Cıngı, Çalıka’nın ölümünün ardından Kayseri’de yayımlanan Ülker gazetesinde yer alan bir anlatıma da paylaşımında yer verdi.
Gazetede Çalıka için, “Belediye başkanı sabah erkenden kalkıyor, mahalleleri dolaşıyor, halkın ihtiyaçlarını yerinde görüyordu” ifadeleri kullanıldı.
1918 yılında gerçekleştirilen teftişte ise Kayseri Belediyesi, birkaç küçük eksiklik dışında başarılı bulundu.
Dönemin raporlarında Kayseri’nin günlük yaşamına ilişkin dikkat çekici ayrıntılar da yer aldı. Hürriyet Bahçesi’nin düzenlenmesi, o tarihte şehrin tek oteli olan Belediye Oteli’nin şartlarının iyileştirilmesi, çarşıdaki fiyatların takibi ve yollar genişletilirken mülk sahiplerinin haklarının korunması gibi konular tek tek ele alındı.
Millî Mücadele Döneminde Önemli Görev Üstlendi
1919 yılına gelindiğinde Ahmet Rıfat Çalıka’nın önünde bu kez çok daha büyük bir mesele bulunuyordu.
İzmir’in işgalinin ardından Kayseri’de yükselen tepkinin örgütlü bir sese dönüşmesinde görev alan Çalıka, müftü, Ticaret Odası ve yerel idare temsilcileriyle birlikte İtilaf Devletleri temsilcilerine protesto telgrafı gönderdi.
Çalıka ayrıca Kayseri Müdafaa-i Hukuk teşkilatının kurucuları arasında yer aldı.
Kayseri Tanışma Yurdu’nun Öncülerindendi
Cıngı’nın paylaşımında, Çalıka’nın 1919 yılında Kayseri için dikkat çeken başka bir girişimde daha yer aldığı belirtildi.
23 Ağustos 1919’da kurulan Kayseri Tanışma Yurdu; halkın eğitimine katkıda bulunmak, şehir üzerine ilmî ve tarihî araştırmalar yapmak, sağlık ve hayır işleri yürütmek ve Kayseri’yi tanıtmak amacıyla faaliyet göstermek üzere kuruldu.
Tanışma Yurdu’nun kendi gazetesini çıkarmasının da planlandığı belirtildi.
Kayseri Milletvekili Seçildi
Ahmet Rıfat Çalıka, kısa süre sonra son Osmanlı Meclis-i Mebusanı’na Kayseri milletvekili olarak seçildi.
İstanbul’un işgal edilmesinin ardından Ankara’ya geçen Çalıka, Birinci Meclis’te de Kayseri’yi temsil etti. Meclis çalışmalarında bütçe, Sayıştay ve tapu-kadastro alanlarında görev aldı.
Çalıka’nın siyasi hayatındaki önemli dönüm noktalarından biri ise 16 Ağustos 1922 tarihinde yaşandı. Yapılan seçimde 165 milletvekilinin 83’ünün oyunu alan Ahmet Rıfat Çalıka, Adalet Bakanı oldu.
Böylece birkaç yıl önce Kayseri’nin ekmeği, çarşısı ve sokaklarıyla ilgilenen genç hukukçu, Millî Mücadele’yi yürüten hükümetin adalet teşkilatının başına geçti.
1924’te Yeniden Kayseri Belediye Başkanı Oldu
Ankara’daki görevinin ardından Ahmet Rıfat Çalıka’nın yolu yeniden Kayseri’ye çıktı. Çalıka, 1924 yılında bir kez daha Kayseri Belediye Başkanlığı görevini üstlendi.
Çalıka’nın Kayseri’ye yönelik çalışmaları belediye hizmetleriyle de sınırlı kalmadı.
1927 yılında Kayserili girişimcilerle birlikte Bünyan’da yün iplik fabrikasının kurulmasına öncülük etti. Şirketin yönetim kurulu başkanlığını üstlenirken fabrikanın müdürlüğünü de yürüttü.
Sanayi Ve Yardım Kuruluşlarında Da Görev Aldı
Ahmet Rıfat Çalıka, Kayseri Kızılay Şubesi Başkanlığı görevinde bulundu ve İktisat Bankası’nda görev aldı.
Daha sonraki yıllarda ise Kayserili iş insanlarıyla birlikte Adana’da kurulan Türk Nebati Yağları Fabrikası’nın yönetiminde yer aldı.
Murat Cahid Cıngı, paylaşımının sonunda Çalıka’nın hayatının her döneminde Kayseri’ye ve Türkiye’ye hizmet ettiğine dikkat çekerek, onu Kayseri’nin asırlardır devlet adamları yetiştiren köklü geleneğinin Cumhuriyet’e uzanan en dikkat çekici temsilcilerinden biri olarak değerlendirdi.
