Dünya siyasetinde en kolay iş, insanlığın geleceği hakkında güzel konuşmaktır. Kürsü hazır, ışık hazır, konuşma metni hazır. “Ortak sorumluluk” dersiniz, alkış gelir. “Gelecek nesiller” dersiniz, kameralar yakınlaşır. Sonra iş sorumluluğun maliyetini paylaşmaya gelince salondaki o yüksek heyecanın sesi birden kısılır.
Antalya’da 9–20 Kasım tarihleri arasında düzenlenen COP31’e bakarken benim aklımdaki soru budur: Bu toplantıdan uygulanabilir kararlar mı çıkacak, yoksa dünyanın sorunlarına bir sonuç bildirgesi daha mı eklenecek?
Türkiye’nin böylesine önemli bir buluşmaya ev sahipliği yapmasını değerli buluyorum. Hükümetin uluslararası meselelerde söz sahibi olma çabasını da destekliyorum. Türkiye’nin yalnızca başkalarının hazırladığı kararları dinleyen bir yerde durmasını istemiyorum. Kendi ihtiyaçlarını anlatan, farklı ülkeleri buluşturan, çözümün şartlarını tartışan bir ülke olması gerekir.
Fakat ev sahibi olmak, gelen herkese rahat bir vicdanla dönüş bileti vermek anlamına gelmez. Dostça ağırlarsınız, ciddi sorularınızı da sorarsınız.
Finansman nereden gelecek?
Verilen sözün takvimi nedir? Teknolojiye erişim nasıl sağlanacak? Dönüşümün bedelini karşılamakta zorlanan ülkeler hangi kaynaklara ulaşabilecek? Bunların cevabı yoksa, en süslü konuşmanın bile çiftçinin kuruyan toprağına bir faydası olmaz.
Uluslararası siyasetin alışkanlığıdır: Sorumluluk konuşulurken herkes insanlık ailesinin ferdi olur; ödeme konuşulurken herkes kendi millî bütçesini hatırlar. Sofrada dayanışma, hesap geldiğinde ayrı oturma düzeni! Bu anlayışla güven kurulamaz.
Türkiye’nin savunması gereken çizgi bana göre açık. Çevreyi koruyacağız, enerji güvenliğimizi de sağlayacağız. Üretimimizi geliştireceğiz, dönüşümün maliyetini vatandaşın sırtına gelişigüzel bırakmayacağız. Sanayiciden yatırım, çiftçiden uyum beklerken onların finansmana ve teknolojiye nasıl erişeceğini de konuşacağız.
Çünkü iklim politikası yalnızca toplantı salonlarının konusu değildir. Fabrikanın maliyetiyle, tarlanın suyuyla, şehrin altyapısıyla, evin faturasıyla ilgilidir. Vatandaşa sürekli fedakârlık anlatıp büyük aktörlerin yükümlülüklerini belirsiz bırakmak adil bir düzen kurmaz.
Hükümetin bu ev sahipliğini somut kazanımlara çevirmesini beklemek de desteğimizin bir parçasıdır. Yeni iş birlikleri, uygulanabilir finansman imkânları, yerli üretime katkı sağlayacak teknoloji ortaklıkları… Antalya’nın ardından bunları konuşabilmeliyiz.
İçeride ise böylesi bir uluslararası toplantıyı peşinen küçümsemek kolaycılıktır. Türkiye’nin ev sahipliğine itiraz eden, hangi sonucu daha iyi alabileceğimizi de anlatsın. Muhalefetin değeri, memleketin önüne gelen her fırsatın üzerine gölge düşürmekle ölçülmez.
Ama dışarıdan gelenlere de sözümüz aynı açıklıkta: Türkiye’nin misafirperverliğini, sınırsız bir alkış hizmeti sanmayın. İyi niyet beyanlarını çok duyduk. Şimdi karşılığı olan taahhütleri görmek istiyoruz.
Antalya’nın güneşi güzel, denizi güzel, ağırlaması güzeldir.
Yalnız dünya buraya tatile gelmedi. Hesabı, takvimi ve sorumluluğu konuşmaya geldi. Kürsüde insanlığı kurtaranların, masada da ellerini ceplerine götürmelerini bekliyoruz.
