Türkiye’nin dış politikadaki her adımına burun kıvırmayı marifet sayan bir anlayış var. Cumhurbaşkanı yurt dışına gitse “Yine geziyor” derler. Gitmese “Türkiye yalnızlaştı” diye başlık atarlar. Anlaşma imzalansa küçümserler; görüşmeler sonuçlanmasa bu defa diplomasi dersi vermeye kalkarlar. Ne güzel meslek! Sorumluluk yok, çözüm yok, ama her akşam verilecek bir karne hazır.
Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın 3 Kasım’daki Güney Kore ziyaretine de bu dar pencereden bakılmasını doğru bulmuyorum. İki ülke arasında dört anlaşma imzalandı. Enerji iş birliği ve nükleer güç projesinin finansmanına ilişkin mutabakat bunların arasında. Bunlar, üzerinde çalışılması ve sonuçlarının takip edilmesi gereken ciddi başlıklar.
Bir ülke enerji ihtiyacını nasıl karşılayacağını düşünmek zorundadır. Sanayisini büyütmek isteyen devlet, teknolojiye erişimin hesabını yapmak zorundadır. Yarın kurulacak fabrikanın elektriği, bugünden yürütülen görüşmelerle ilgilidir. Televizyon stüdyosunda kaş kaldırarak enerji üretemiyorsunuz. Keşke üretilebilseydi; memlekette o konuda kaynak sıkıntısı çekmezdik!
Erdoğan’ın açıkladığı 15 milyar dolarlık ikili ticaret hedefi de bu çerçevede değerlendirilmeli. Elbette önemli olan yalnızca ticaretin toplamını artırmak değildir. Türkiye’nin daha fazla üretmesi, ihracatçısının yeni iş alması, mühendisinin daha fazla sorumluluk üstlenmesi gerekir. Hükümetin açtığı diplomatik kapının ekonomik karşılığı burada ortaya çıkar.
Ben bu temasları, Türkiye’nin seçeneklerini çoğaltması bakımından destekliyorum. Bir tek pazara, bir tek enerji kaynağına, bir tek siyasi merkezin insafına bağlı kalmak ülkeye hareket alanı bırakmaz. Devlet yönetimi, gerektiğinde farklı başkentlerle aynı anda konuşabilmeyi gerektirir. Her görüşmeyi bir tarafa teslimiyet sayanların dünyası, Türkiye’nin ihtiyaçlarına dar geliyor.
Güney Kore ile tarihî dostluğumuz var. Fakat bugünün sorumluluğu, o dostluğu yalnızca tören konuşmalarında anmakla bitmez. Ortak üretime, yatırım imkânlarına ve karşılıklı faydaya dönüştürmek gerekir. Geçmişte kurulan bağı geleceğin işine çevirebiliyorsanız, diplomasi görevini yapıyor demektir.
Tabii imzalanan her metin, ertesi sabah tamamlanmış yatırım anlamına gelmez. Mutabakatın uygulaması, finansmanın şartları, Türkiye’ye sağlayacağı katkı takip edilmelidir. Hükümeti desteklemek, yapılan işin devamını istemeye engel değildir. Tam tersine, atılan adımın arkasında durmanın en ciddi yolu sonucunu istemektir.
Eleştirecek olan da buradan eleştirsin. Daha iyi finansman modeli biliyorsa söylesin. Daha güçlü ticaret önerisi varsa ortaya koysun. İhracatçının önünü açacak başka bir yöntem düşünüyorsa anlatsın. Türkiye’nin kazancını büyüten itirazın başımızın üzerinde yeri var.
Ama her dış temasa dudak büküp sonra da “Bu ülke neden ilerlemiyor?” diye yakınmak pek rahat bir koltuk siyaseti.
Türkiye’nin işi var. Enerjiye ihtiyacı var, üretime ihtiyacı var, dünyada daha fazla söz söylemeye ihtiyacı var.
Devlet bunun için kapı açarken, kapının menteşesine kusur aramak kimseye siyasi büyüklük kazandırmaz.